Stan: 18.08.2026
Ergonomia • wymagania BHP i organizacja pracy
Polskie wymagania BHP dla stanowisk wyposażonych w monitory ekranowe
W Polsce wymagania dla pracy przy monitorze wynikają przede wszystkim z rozporządzenia z 1 grudnia 1998 r. w brzmieniu po nowelizacji z 2023 r.; obowiązujący tekst jednolity ogłoszono w Dz.U. 2025 poz. 58. Przepisy obejmują m.in. organizację stanowiska, system przenośny przeznaczony do użytkowania na danym stanowisku co najmniej przez połowę dobowego wymiaru czasu pracy, monitor, klawiaturę i mysz, stół, krzesło, oświetlenie, przerwy oraz korekcję wzroku.
Produkty polecane
Zakres
Kogo obejmuje rozporządzenie o pracy przy monitorach?
Kluczowe są definicja pracownika i rzeczywisty czas używania monitora.
Rozporządzenie definiuje pracownika jako osobę zatrudnioną przez pracodawcę, w tym praktykanta i stażystę, która w czasie pracy używa monitora ekranowego co najmniej przez połowę dobowego wymiaru czasu pracy. Sam monitor jest rozumiany szeroko jako urządzenie do wyświetlania informacji w trybie alfanumerycznym lub graficznym, niezależnie od technologii obrazu.
Stanowisko pracy obejmuje nie tylko sam komputer. W definicji znajdują się monitor, klawiatura, mysz lub inne urządzenia wejściowe, oprogramowanie z interfejsem użytkownika, krzesło i stół, a jako wyposażenie dodatkowe m.in. drukarka, skaner, uchwyt na dokumenty i podnóżek.
Ważne: próg „połowy dobowego wymiaru czasu pracy” ma znaczenie dla stosowania rozporządzenia do pracownika. Nie należy go zamieniać na prostą regułę „4 godziny dla każdego” — przy innym dobowym wymiarze pracy połowa oznacza inną liczbę godzin.
Stan prawny
Aktualny tekst jednolity to Dz.U. 2025 poz. 58
Nowelizacja z 2023 r. zmieniła stare, bardzo szczegółowe wymagania i dostosowała przepisy do współczesnego sprzętu.
Nowelizacja z 18 października 2023 r. weszła w życie 17 listopada 2023 r. i zastąpiła cały załącznik zawierający minimalne wymagania BHP i ergonomii. Dla stanowisk istniejących wcześniej przewidziano 6 miesięcy na dostosowanie; Państwowa Inspekcja Pracy wskazuje datę graniczną 17 maja 2024 r. W 2026 r. ten okres przejściowy jest już zakończony.
Obowiązujący tekst jednolity został ogłoszony obwieszczeniem z 9 stycznia 2025 r. jako Dz.U. 2025 poz. 58. W aktualnych oficjalnych źródłach ELI jest wskazany jako obowiązujący. Dlatego przy ocenie stanowiska nie warto opierać się na starych poradnikach powielających parametry sprzed nowelizacji.
Praktycznie: obecny załącznik jest bardziej funkcjonalny niż dawny. Nie podaje uniwersalnej przekątnej monitora, jednej wysokości biurka ani sztywnej liczbowej odległości oczu od ekranu. Wymaga natomiast takiego ustawienia elementów, aby ograniczać wymuszone pozycje, przeciążenie wzroku i układu mięśniowo-szkieletowego.
Laptop
Kiedy laptop wymaga podstawki albo dodatkowego monitora?
To jedna z najważniejszych zmian wprowadzonych w 2023 r.
Jeżeli system przenośny — np. laptop — jest przeznaczony do użytkowania na danym stanowisku pracy co najmniej przez połowę dobowego wymiaru czasu pracy, stanowisko powinno być wyposażone w stacjonarny monitor ekranowy albo w podstawkę pozwalającą ustawić ekran tak, aby jego górna krawędź znajdowała się na wysokości oczu pracownika. W obu wariantach potrzebne są także dodatkowa klawiatura i mysz.
Przepis nie mówi, że każdy krótkotrwały kontakt z laptopem wymaga pełnego zestawu. Jednocześnie wyłączenie dla systemów przenośnych dotyczy tych, które nie są przeznaczone do użytkowania na danym stanowisku przez co najmniej połowę dniówki.
Państwowa Inspekcja Pracy wyjaśnia również, że przy pracy zdalnej, jeśli sprzęt zapewnia pracodawca, to po jego stronie pozostaje zapewnienie urządzeń potrzebnych do dostosowania sprzętu do zasad ergonomii. Jeżeli używany jest sprzęt prywatny na zasadach uzgodnionych zgodnie z Kodeksem pracy, powinien on spełniać wymagania ergonomii przewidziane dla narzędzi pracy.
Ocena warunków
Pracodawca ma oceniać stanowisko, a nie tylko kupić „ergonomiczny” sprzęt
Zgodność nie wynika z nazwy produktu ani z jednej cechy wyposażenia.
Pracodawca ma organizować stanowiska tak, aby spełniały minimalne wymagania z załącznika, a także przeprowadzać ocenę warunków pracy. Rozporządzenie wskazuje pięć obszarów tej oceny: organizację i rozmieszczenie wyposażenia, stan techniczny elementów, obciążenie wzroku i układu mięśniowo-szkieletowego, czynniki fizyczne — szczególnie oświetlenie — oraz obciążenie psychiczne wynikające z organizacji pracy.
Ocena powinna być wykonywana w szczególności dla nowych stanowisk oraz po każdej zmianie organizacji lub wyposażenia. Jeżeli wykaże zagrożenia albo uciążliwości, pracodawca powinien podjąć działania prowadzące do ich usunięcia. Pracownik ma być również informowany o wynikach oceny i zastosowanych środkach ochrony zdrowia i bezpieczeństwa.
Wniosek: zakup krzesła opisanego jako „ergonomiczne” nie zamyka tematu. Liczy się cały układ: człowiek, wysokość i ustawienie ekranu, klawiatura, mysz, blat, przestrzeń na nogi, światło, organizacja zadań i możliwość zmiany pozycji.
Monitor
Monitor: czytelność, stabilny obraz i ustawienie na wysokości oczu
Przepisy łączą wymagania techniczne z pozycją głowy i szyi.
Znaki na ekranie powinny być wyraźne i czytelne, obraz stabilny i pozbawiony migotania lub innych form niestabilności, a jaskrawość i kontrast łatwe do regulacji stosownie do oświetlenia stanowiska. Regulacja monitora powinna umożliwiać pochylenie ekranu.
Ustawienie monitora i pozostałych elementów nie może wymuszać niewygodnych ruchów głowy i szyi. Załącznik wprost wskazuje, że górna krawędź monitora ekranowego powinna znajdować się na wysokości oczu pracownika. Ekran względem źródeł światła należy ustawić tak, aby ograniczać olśnienie i odbicia.
Obecny tekst nie narzuca jednej liczbowej odległości oczu od ekranu dla wszystkich stanowisk. Odległość i wielkość obrazu trzeba więc dobrać praktycznie do wielkości monitora, rozdzielczości, czytelności treści i wygodnej pozycji, bez zmuszania pracownika do pochylania głowy lub tułowia.
Urządzenia wejściowe
Klawiatura i mysz powinny być osobnymi elementami stanowiska
Ma to znaczenie szczególnie przy laptopie wykorzystywanym przez znaczną część dnia.
Rozporządzenie wymaga, aby klawiatura i mysz stanowiły osobne elementy podstawowego wyposażenia stanowiska. Konstrukcja klawiatury powinna umożliwiać pozycję niepowodującą zmęczenia mięśni kończyn górnych, jej powierzchnia ma być matowa, a oznaczenia kontrastowe i czytelne.
Przy stole klawiaturę trzeba ustawić z taką odległością od przedniej krawędzi blatu, aby możliwe było podparcie rąk i przedramion z zachowaniem co najmniej kąta prostego między ramieniem a przedramieniem. To wymaganie dotyczy realnej geometrii stanowiska, a nie obecności samej podkładki pod nadgarstki.
Nie myl wymagań: rozporządzenie nie nakazuje konkretnego modelu myszy ani klawiatury „ergonomicznej”. Wymaga takiej organizacji i konstrukcji wyposażenia, aby nie wymuszać pozycji powodującej nadmierne zmęczenie.
Stół
Stół ma zapewniać powierzchnię roboczą, podparcie przedramion i swobodę ustawienia
Obecne przepisy nie sprowadzają ergonomii do jednego wymiaru blatu.
Konstrukcja stołu powinna umożliwiać ergonomiczne ustawienie wyposażenia oraz zróżnicowaną wysokość ustawienia monitora i klawiatury. Blat musi mieć wystarczającą powierzchnię do łatwego posługiwania się wyposażeniem i wykonywania czynności związanych z pracą.
Elementy powinny być rozmieszczone w odpowiedniej odległości od pracownika, bez potrzeby przyjmowania wymuszonych pozycji. Pod blatem trzeba zapewnić odpowiednią przestrzeń na nogi, umożliwiając wygodną pozycję i jej zmianę. Powierzchnia blatu powinna być matowa.
W praktyce oznacza to, że dobór stołu trzeba powiązać z rzeczywistym wyposażeniem: liczbą monitorów, klawiaturą, dokumentami, telefonem, urządzeniami dodatkowymi i zakresem wykonywanych czynności. Sam rozmiar blatu bez sprawdzenia rozmieszczenia nie potwierdza zgodności stanowiska.
Krzesło
Minimalne wymagania dla krzesła przy stanowisku komputerowym
Załącznik nadal wymienia konkretne funkcje regulacyjne krzesła.
Krzesło powinno być stabilne dzięki podstawie co najmniej pięciopodporowej z kółkami jezdnymi. Wymagana jest regulacja wysokości siedziska, regulacja wysokości oparcia odcinka lędźwiowego kręgosłupa, regulacja kąta pochylenia oparcia oraz odpowiednie wymiary siedziska i oparcia zapewniające wygodę i swobodę ruchów.
Siedzisko i oparcie powinny być wyprofilowane odpowiednio do naturalnego wygięcia kręgosłupa i ud. Krzesło ma umożliwiać obrót wokół osi pionowej o 360°, a podłokietniki powinny być regulowane. Mechanizmy regulacji wysokości siedziska i pochylenia oparcia muszą być łatwo dostępne i tak usytuowane, by można było regulować je w pozycji siedzącej.
Uwaga zakupowa: samo określenie „fotel biurowy” lub „fotel ergonomiczny” nie dowodzi spełnienia wymagań. Przed zakupem trzeba zweryfikować konkretne mechanizmy i zakresy regulacji w dokumentacji produktu.
Wyposażenie dodatkowe
Podnóżek i uchwyt na dokumenty — kiedy są obowiązkowe?
W obu przypadkach przepis wiąże obowiązek z życzeniem pracownika, ale uchwyt na dokumenty ma dodatkowy warunek.
Podnóżek: na życzenie pracownika stanowisko należy wyposażyć w podnóżek. Przepis nie uzależnia tego obowiązku od wzrostu pracownika ani od opinii lekarza.
Uchwyt na dokumenty: jeżeli przy pracy istnieje konieczność korzystania z dokumentów, na życzenie pracownika stanowisko należy wyposażyć w uchwyt posiadający regulację wysokości, pochylenia i odległości od pracownika.
To dobre przykłady elementów, których nie trzeba automatycznie kupować do każdego stanowiska. Organizacja powinna natomiast umożliwić szybkie zapewnienie ich wtedy, gdy spełnione są warunki określone w rozporządzeniu.
Przestrzeń
Elementy obsługiwane ręcznie powinny być w zasięgu, a dostęp do stanowiska swobodny
Ergonomia obejmuje nie tylko pozycję siedzącą, ale również przestrzeń do pracy.
Stanowisko powinno zapewniać dostateczną przestrzeń pozwalającą umieścić wszystkie elementy obsługiwane ręcznie w zasięgu kończyn górnych. Jednocześnie jego usytuowanie w pomieszczeniu ma zapewniać swobodny dostęp.
W praktyce warto sprawdzać, czy często używana mysz, telefon, dokumenty i sterowanie urządzeniami nie wymagają stałego skręcania tułowia lub nadmiernego sięgania. Trzeba też pozostawić miejsce na zmianę pozycji ciała, odsunięcie krzesła i bezpieczne wstawanie od biurka.
Ocena stanowiska: nawet dobre wyposażenie może stworzyć nieergonomiczny układ, jeśli monitor stoi z boku, mysz jest zbyt daleko, a pod blatem znajdują się przedmioty ograniczające przestrzeń na nogi.
Oświetlenie
Oświetlenie ma zapewniać komfort pracy wzrokowej i ograniczać olśnienie
Światło należy oceniać razem z ustawieniem monitora i warunkami w pomieszczeniu.
Oświetlenie stanowiska powinno być dostosowane do rodzaju wykonywanej pracy. Należy ograniczać zarówno olśnienie bezpośrednie od opraw, okien, jasnych powierzchni i przeszkleń, jak i olśnienie odbiciowe od monitora.
Rozporządzenie dopuszcza oświetlenie miejscowe, ale tylko pod warunkiem, że zastosowane oprawy nie powodują olśnienia. Przy oknach może być konieczne zastosowanie rozwiązań ograniczających nadmierne promieniowanie słoneczne padające na stanowisko.
To oznacza, że sama moc lampy lub deklarowana temperatura barwowa nie przesądzają o zgodności. Liczy się rzeczywisty komfort wzrokowy, odbicia na ekranie oraz możliwość pracy bez ustawiania monitora w pozycji wymuszającej ruchy głowy.
Organizacja pracy
Po każdej godzinie pracy przy monitorze trzeba zapewnić zmianę rodzaju pracy albo 5 minut przerwy
Przerwa wynika z § 7 rozporządzenia i jest wliczana do czasu pracy.
Pracodawca powinien organizować pracę tak, aby pracownik mógł przemiennie wykonywać pracę przy monitorze i inne zadania nieobciążające wzroku, wykonywane w innych pozycjach ciała, przy czym nieprzerwana praca przy monitorze nie powinna przekraczać godziny. Jeżeli takiej organizacji nie zastosowano, należy zapewnić co najmniej 5-minutową przerwę wliczaną do czasu pracy po każdej godzinie pracy przy obsłudze monitora.
Przerwy nie zastępuje fakt, że pracownik na chwilę odwróci wzrok od ekranu, jeżeli nadal wykonuje tę samą pracę przy stanowisku. Celem przepisu jest ograniczanie obciążenia wzroku i statycznej pozycji poprzez rzeczywistą zmianę sposobu pracy albo formalną przerwę.
Wzrok
Okulary lub szkła kontaktowe zależą od badań profilaktycznych i zalecenia lekarza
Od listopada 2023 r. przepis obejmuje nie tylko okulary, ale również szkła kontaktowe.
Pracodawca ma zapewnić pracownikom profilaktyczną opiekę zdrowotną na zasadach wynikających z odrębnych przepisów. Jeżeli badania okulistyczne przeprowadzone w ramach tej opieki wykażą potrzebę stosowania korekcji podczas pracy przy monitorze, pracodawca ma zapewnić okulary lub szkła kontaktowe korygujące wzrok zgodne z zaleceniem lekarza.
Państwowa Inspekcja Pracy podkreśla, że szczegółowy sposób realizacji tego obowiązku — np. procedura i zasady rozliczenia — nie został określony w samym rozporządzeniu i powinien być doprecyzowany wewnętrznie przez pracodawcę. Nie można natomiast zastąpić wskazania lekarza arbitralną listą modeli lub jednakową wartością korekcji dla wszystkich pracowników.
Oprogramowanie
Ergonomia dotyczy także oprogramowania i obciążenia psychicznego
Rozporządzenie nie kończy się na meblach i sprzęcie.
Przy projektowaniu, wyborze i modernizacji oprogramowania oraz planowaniu zadań z użyciem monitora pracodawca powinien uwzględniać wymagania ergonomiczne. Oprogramowanie powinno odpowiadać wykonywanemu zadaniu, system powinien przekazywać pracownikowi informację zwrotną o swoim działaniu, a informacje mają być prezentowane w formie i tempie odpowiednich dla pracownika.
To łączy się z obowiązkiem oceny obciążenia psychicznego wynikającego ze sposobu organizacji pracy. Stanowisko może więc spełniać wymagania sprzętowe, a mimo to wymagać korekty organizacji zadań, interfejsu, tempa pracy lub sposobu przekazywania informacji.
Najczęstszy błąd: sprowadzanie BHP przy monitorze do „krzesła + monitor na odpowiedniej wysokości”. Obowiązujące wymagania obejmują również organizację pracy, oświetlenie, ocenę warunków oraz sposób działania oprogramowania.
Treści powiązane
Które wymagania warto analizować osobno?
Ta strona jest mapą polskich obowiązków. Szczegółowe zagadnienia ergonomii warto rozdzielać według elementu stanowiska.
W kolejnych hasłach działu Ergonomia te elementy mogą być rozwijane osobno, bez dublowania pełnego tekstu rozporządzenia. Ta strona pozostaje punktem odniesienia dla polskiej podstawy prawnej.
Rozwinięcie tematów: dyrektywa 90/270/EWG, ocena i rozmieszczenie wyposażenia oraz stanowisko pracy z laptopem.
Produkty polecane
Produkty polecane
W dostarczonych arkuszach nie ma monitorów, uchwytów, podstawek ani innych produktów stricte ergonomicznych. Dlatego pokazujemy 16 rzeczywistych produktów pomocniczych wyłącznie z najnowszego pliku „Biurowe”. Służą organizacji dokumentacji i stanowiska; nie zastępują wyposażenia wymaganego przepisami BHP.
Etykiety i oznaczenia mogą pomagać w porządkowaniu dokumentacji oceny stanowiska oraz oznaczaniu materiałów organizacyjnych. Nie są elementami wyposażenia ergonomicznego.
Bloczki i notatniki mogą służyć do zapisywania wyników kontroli, zaleceń i działań korygujących dotyczących stanowiska.
Teczki i skoroszyty pomagają przechowywać instrukcje, oceny ryzyka, zalecenia i dokumentację stanowiska w uporządkowanej formie.
Segregatory mogą służyć do archiwizacji dokumentacji BHP i zmian wyposażenia. Nie potwierdzają zgodności samego stanowiska z przepisami.
FAQ
Najczęstsze pytania o BHP na stanowisku z monitorem
Odpowiedzi odnoszą się do tekstu jednolitego Dz.U. 2025 poz. 58 i stanu zweryfikowanego 18 sierpnia 2026 r.
Kiedy pracownika obejmują przepisy o monitorach ekranowych?
Gdy jest zatrudniony przez pracodawcę — w tym jako praktykant lub stażysta — i w czasie pracy używa monitora ekranowego co najmniej przez połowę dobowego wymiaru czasu pracy.
Czy laptop może być jedynym wyposażeniem stanowiska?
Jeżeli system przenośny jest przeznaczony do użytkowania na danym stanowisku co najmniej przez połowę dobowego wymiaru czasu pracy, stanowisko powinno mieć stacjonarny monitor albo podstawkę ustawiającą ekran na odpowiedniej wysokości oraz dodatkową klawiaturę i mysz.
Na jakiej wysokości powinien być monitor?
Górna krawędź monitora ekranowego powinna znajdować się na wysokości oczu pracownika. Ustawienie ekranu i pozostałych elementów nie powinno wymuszać niewygodnych ruchów głowy i szyi.
Czy przepisy podają konkretną odległość oczu od monitora?
Obecny załącznik nie wskazuje jednej sztywnej wartości liczbowej. Wymaga natomiast odpowiedniego ustawienia elementów, czytelności obrazu, ograniczenia odbić i braku wymuszonych pozycji.
Czy pracownik może zażądać podnóżka?
Tak. Załącznik stanowi, że na życzenie pracownika stanowisko pracy należy wyposażyć w podnóżek.
Czy po każdej godzinie pracy przy monitorze przysługuje 5 minut przerwy?
Pracodawca może zapewnić przemienne wykonywanie innych prac nieobciążających wzroku i wykonywanych w innych pozycjach, przy nieprzekraczaniu godziny nieprzerwanej pracy przy monitorze, albo co najmniej 5-minutową przerwę wliczaną do czasu pracy po każdej godzinie pracy przy monitorze.
Czy pracodawca musi finansować szkła kontaktowe tak jak okulary?
Rozporządzenie mówi o zapewnieniu okularów lub szkieł kontaktowych korygujących wzrok zgodnych z zaleceniem lekarza, jeżeli badania profilaktyczne wykażą potrzebę ich stosowania podczas pracy przy monitorze.
Czy nowe wymagania z 2023 r. nadal obowiązują w 2026 r.?
Tak. Zostały włączone do tekstu jednolitego ogłoszonego w Dz.U. 2025 poz. 58. Okres na dostosowanie starszych stanowisk zakończył się 17 maja 2024 r.
Źródła:
- ELI — Dz.U. 2025 poz. 58, tekst jednolity rozporządzenia o stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe.
- ELI — Dz.U. 2023 poz. 2367, rozporządzenie zmieniające z 18 października 2023 r..
- Państwowa Inspekcja Pracy — nowe regulacje dotyczące BHP na stanowiskach z monitorami.
- Państwowa Inspekcja Pracy — podstawka pod laptopa lub dodatkowy monitor przy pracy zdalnej.
- Państwowa Inspekcja Pracy — okulary i szkła kontaktowe korygujące wzrok.
Checklista
10 punktów kontroli stanowiska wyposażonego w monitor
Lista pomaga przejść od zakresu rozporządzenia do praktycznej oceny stanowiska.
- Ustal czas pracy przy monitorze: sprawdź, czy pracownik używa monitora co najmniej przez połowę dobowego wymiaru czasu pracy.
- Sprawdź laptop: przy systemie przenośnym przeznaczonym do użytkowania na danym stanowisku co najmniej przez połowę dobowego wymiaru czasu pracy zapewnij stacjonarny monitor albo podstawkę oraz dodatkową klawiaturę i mysz.
- Ustaw monitor: górna krawędź na wysokości oczu; ekran bez wymuszania ruchów głowy i szyi, z możliwością pochylenia i regulacji parametrów obrazu.
- Oceń klawiaturę i mysz: osobne elementy, czytelna matowa klawiatura i ustawienie pozwalające podeprzeć ręce oraz przedramiona.
- Sprawdź stół: wystarczająca powierzchnia, matowy blat, właściwe odległości elementów i przestrzeń na nogi oraz zmianę pozycji.
- Zweryfikuj krzesło: podstawa co najmniej pięciopodporowa, regulacja wysokości siedziska i oparcia lędźwiowego, kąta oparcia, regulowane podłokietniki i obrót 360°.
- Zapewnij wyposażenie na życzenie: podnóżek; a przy konieczności korzystania z dokumentów także regulowany uchwyt na dokumenty.
- Oceń oświetlenie: dostosuj je do pracy i ogranicz olśnienie bezpośrednie oraz odbicia od ekranu.
- Zorganizuj pracę: nie przekraczaj godziny nieprzerwanej pracy przy monitorze bez zmiany rodzaju pracy albo zapewnij co najmniej 5 minut przerwy wliczanej do czasu pracy.
- Uwzględnij zdrowie i oprogramowanie: zapewnij badania profilaktyczne, korekcję wzroku zgodną z zaleceniem lekarza oraz oceniaj także obciążenie psychiczne i ergonomię używanego oprogramowania.
Wniosek: ocena stanowiska nie kończy się na pojedynczym elemencie wyposażenia. Trzeba łącznie sprawdzić sprzęt, rozmieszczenie, oświetlenie, organizację pracy, profilaktykę wzroku i sposób wykonywania zadań.