Ergonomiczne stanowisko pracy z laptopem używanym co najmniej przez połowę dnia pracy

Dla osoby pracującej osiem godzin połowa dobowego wymiaru to cztery godziny. Jeżeli jednak pracownik ma inny dobowy wymiar, próg trzeba odnieść do jego czasu pracy. Rozporządzenie nie posługuje się stałą liczbą godzin dla wszystkich zatrudnionych.

Znaczenie ma również określenie „przeznaczonych do użytkowania na danym stanowisku pracy”. Ocena nie powinna więc opierać się na incydentalnym zdarzeniu, lecz na organizacji stanowiska i przewidywanym sposobie wykonywania obowiązków.

Jeżeli charakter pracy zmienia się — na przykład laptop, wcześniej używany tylko podczas spotkań, staje się głównym komputerem pracownika — warto ponownie ocenić stanowisko. § 5 rozporządzenia wymaga ponownej oceny szczególnie po zmianie organizacji lub wyposażenia stanowiska.

Monitor zewnętrzny może być korzystny, gdy laptop pełni rolę komputera bazowego, a pracownik przez większość dnia korzysta z jednego dużego ekranu. Podstawka jest rozwiązaniem bardziej mobilnym i pozwala używać ekranu laptopa jako głównego, pod warunkiem prawidłowego ustawienia jego wysokości.

Załącznik wymaga, aby górna krawędź monitora ekranowego znajdowała się na wysokości oczu pracownika. Ustawienie monitora i innych elementów nie powinno wymuszać niewygodnych ruchów głowy i szyi. Nie wystarczy więc samo posiadanie podstawki — musi ona rzeczywiście pozwalać ustawić ekran odpowiednio do użytkownika.

Jeżeli stosowany jest monitor zewnętrzny, trzeba również ograniczyć olśnienie i odbicia światła, zapewnić regulację pochylenia ekranu oraz czytelny i stabilny obraz.

Blat powinien mieć wystarczającą powierzchnię, aby łatwo posługiwać się monitorem, klawiaturą, myszą i innymi elementami używanymi w pracy. Elementy powinny być ustawione w odpowiedniej odległości od pracownika, bez konieczności przyjmowania wymuszonych pozycji.

Pod stołem trzeba pozostawić przestrzeń na nogi, pozwalającą na wygodne ułożenie ciała i zmianę pozycji. Zasilacze, torby, stacje dokujące czy pudła nie powinny ograniczać tej przestrzeni. Powierzchnia blatu ma być matowa.

Przy stanowisku z laptopem trzeba uwzględnić także przewody i ewentualną stację dokującą. Organizacja kabli nie jest osobnym celem ergonomicznym, ale nie może tworzyć zagrożenia, utrudniać regulacji stanowiska ani wymuszać ustawienia urządzeń w złych miejscach.

Stanowisko powinno zapewniać komfort pracy wzrokowej. Oświetlenie trzeba dostosować do rodzaju pracy, ograniczyć bezpośrednie olśnienie od okien, opraw i jasnych powierzchni oraz odbicia na ekranie. Dopuszczalne jest oświetlenie miejscowe, jeśli nie powoduje olśnienia.

Przy podstawce pod laptop zmienia się kąt i wysokość ekranu, dlatego po regulacji warto ponownie sprawdzić odbicia. Monitor ustawiony prawidłowo względem oczu może wymagać innego położenia względem okna niż laptop stojący płasko na stole.

Jeżeli w ciągu dnia położenie słońca powoduje zmiany, potrzebne mogą być rolety lub inne urządzenia ograniczające nadmierne promieniowanie padające na stanowisko.

Pracodawca jest obowiązany zapewnić profilaktyczną opiekę zdrowotną zgodnie z odrębnymi przepisami. Jeżeli badanie okulistyczne przeprowadzone w ramach tej opieki wykaże potrzebę stosowania korekcji podczas pracy przy monitorze ekranowym, pracodawca zapewnia okulary lub szkła kontaktowe korygujące wzrok zgodne z zaleceniem lekarza.

Rozporządzenie nie wskazuje jednej ogólnokrajowej kwoty refundacji ani częstotliwości wymiany okularów. Szczegółowe zasady organizacyjne mogą wynikać z wewnętrznych regulacji pracodawcy, ale nie mogą pozbawiać pracownika uprawnienia wynikającego z zaleceń lekarza.

Pracownik hybrydowy może korzystać z tego samego laptopa w biurze i w domu, ale ergonomia zależy od konkretnego stanowiska. Podstawka, monitor, klawiatura i mysz powinny być dostępne tam, gdzie laptop jest przeznaczony do dłuższego użytkowania w warunkach objętych rozporządzeniem.

W biurach typu hot desk dobrym rozwiązaniem organizacyjnym jest zapewnienie powtarzalnego zestawu wyposażenia: regulowanego monitora, klawiatury, myszy, odpowiedniego krzesła i przestrzeni na blacie. Pracownik powinien móc szybko dopasować stanowisko bez improwizowanych podkładek.

Nie jest dobrym założeniem, że „laptop jest mobilny, więc stanowisko też może być tymczasowe”. Jeżeli praca przy nim ma charakter regularny i długotrwały, stanowisko powinno spełniać te same cele ergonomiczne co stanowisko z komputerem stacjonarnym.

1. Ustaw krzesło. Dopasuj wysokość siedziska, oparcie i podłokietniki do pracownika.
2. Ustaw ekran. Wybierz monitor zewnętrzny albo ustaw laptop na podstawce tak, aby górna krawędź ekranu była na wysokości oczu.
3. Dodaj klawiaturę. Umieść ją tak, aby możliwe było podparcie rąk i przedramion bez unoszenia barków.
4. Dodaj mysz. Ustaw ją blisko klawiatury i w zasięgu bez stałego odwodzenia ramienia.
5. Sprawdź światło. Ogranicz odbicia i olśnienie, a jeśli trzeba — zmień położenie stanowiska lub użyj osłon okiennych.
6. Sprawdź przestrzeń. Usuń spod blatu przeszkody ograniczające nogi i zmianę pozycji.
7. Zweryfikuj w pracy. Obserwuj rzeczywiste czynności i popraw ustawienia, jeśli użytkownik nadal pochyla szyję, sięga lub skręca tułów.

Co najczęściej psuje ergonomię stanowiska z laptopem?

Drugim częstym błędem jest traktowanie obowiązku dotyczącego laptopa jako jednorazowego zakupu akcesoriów. Wymagania dotyczą całego stanowiska i sposobu jego używania, dlatego trzeba sprawdzić także krzesło, stół, oświetlenie, dostęp i organizację pracy.

Pełny kontekst prawny znajduje się na stronie Polskie wymagania BHP dla stanowisk z monitorem, a sposób oceny układu sprzętu opisuje ocena i rozmieszczenie wyposażenia stanowiska.