EN 1335-2:2018 — wymagania bezpieczeństwa, wytrzymałości i trwałości krzeseł biurowych

Przy porównywaniu dokumentów trzeba odróżniać europejski numer EN od krajowej adopcji. W Wielkiej Brytanii spotkamy BS EN 1335-2:2018, w Niemczech DIN EN 1335-2:2019-04, ale obie publikacje odnoszą się do tego samego tekstu EN 1335-2:2018. W specyfikacji zakupowej można stosować krajową adopcję właściwą dla danego rynku, lecz warto zachować jednoznaczne oznaczenie części i roku.

Wcześniejsze wydania nie są bieżące. BSI wskazuje, że BS EN 1335-2:2009 została wycofana 27.11.2018. DIN podaje dodatkowo, że aktualna publikacja zastąpiła DIN EN 1335-2:2010-01 oraz DIN EN 1335-3:2009-08. To ważne, ponieważ w starszej dokumentacji można nadal spotkać odniesienia do dawnych części i wydań.

BSI podaje, że wymagania EN 1335-2:2018 są oparte na użytkowaniu krzesła przez 8 godzin dziennie przez osoby ważące do 110 kg. To ważna informacja o zakresie, dla którego opracowano wymagania. Nie powinna być jednak automatycznie przepisywana na kartę produktu jako deklarowana „maksymalna nośność 110 kg”.

Maksymalna masa użytkownika konkretnego modelu jest deklaracją dotyczącą produktu i powinna mieć własną podstawę producenta lub właściwego dokumentu. Informacja BSI opisuje założenie normy. Jeżeli krzesło jest przeznaczone dla osób o większej masie, do pracy wielozmianowej albo innego intensywnego zastosowania, trzeba sprawdzić, czy standardowy zakres jest wystarczający i jakie dodatkowe badania są właściwe.

Podobnie 8 godzin nie jest gwarantowaną żywotnością ani instrukcją użytkowania. To element podstawy wymagań opisanej przez BSI. Rzeczywista trwałość zależy od konstrukcji, intensywności użytkowania, konserwacji, środowiska i wielu innych czynników.

Stabilność dotyczy zdolności krzesła do zachowania równowagi w sytuacjach przewidzianych w wymaganiach i metodach badawczych. Nie można jej ocenić wyłącznie na podstawie liczby ramion podstawy albo średnicy rozstawu kół. Znaczenie ma geometria całego krzesła, konfiguracja regulacji i sposób obciążenia.

Aktualna część 2 obejmuje bezpieczeństwo, wytrzymałość i trwałość, a BSI w deskryptorach dokumentu wskazuje również stability. W raporcie zakupowym warto więc sprawdzić, czy deklaracja zgodności dotyczy pełnego zakresu odpowiedniego dla krzesła, a nie tylko wybranego testu konstrukcyjnego.

Stabilne krzesło nadal może być niedopasowane wymiarowo do użytkownika. Dlatego wynik bezpieczeństwa powinien być czytany razem z EN 1335-1 i wymaganiami stanowiska pracy. Stabilność konstrukcji nie odpowiada na pytanie o wysokość siedziska, zakres regulacji podłokietników czy wygodę konkretnej osoby.

Trwałość w kontekście normy odnosi się do zachowania krzesła podczas powtarzanych oddziaływań przewidzianych w badaniu. Ma pokazać, czy konstrukcja zachowuje wymagane właściwości po określonej sekwencji prób. Nie jest jednak prostym przelicznikiem na liczbę lat rzeczywistej eksploatacji.

Biuro może działać w różnych warunkach: jedno krzesło jest używane przez jedną osobę przez kilka godzin dziennie, inne przez wiele osób, a jeszcze inne znajduje się w środowisku bardziej intensywnego użytkowania. Norma daje wspólną podstawę oceny, ale rzeczywiste zużycie zależy od zastosowania, serwisu i sposobu użytkowania.

Dlatego deklaracja „trwałość zgodna z EN 1335-2” powinna być traktowana jako informacja o spełnieniu znormalizowanych wymagań, a nie jako gwarancja, że produkt nie ulegnie awarii przez określony czas. Gwarancja handlowa i wynik badania to dwa różne pojęcia.

EN 1335-1:2020+A1:2022 określa wymiary czterech typów krzeseł do pracy biurowej i metody ich wyznaczania. EN 1335-2:2018 określa wymagania bezpieczeństwa, wytrzymałości i trwałości. Dla pełniejszej dokumentacji produktu często trzeba więc sprawdzić obie części.

Krzesło może mieć prawidłowe wymiary, ale niewystarczająco udokumentowane bezpieczeństwo. Może też mieć dobry raport bezpieczeństwa, ale zakres regulacji nie będzie odpowiedni dla części użytkowników. Normy nie powinny być traktowane jako zamienne ani łączone w jedno ogólne hasło „EN 1335”.

W ofercie najlepiej wymagać pełnych oznaczeń. Pozwala to łatwo ustalić, czy dostawca deklaruje zgodność wymiarową z częścią 1, bezpieczeństwo z częścią 2, czy oba obszary. Zmniejsza to ryzyko porównywania ofert na podstawie nieprecyzyjnych deklaracji.

BSI wyraźnie zaznacza, że EN 1335-2 nie ma zastosowania do innych siedzisk znajdujących się w przestrzeni biurowej, jeżeli istnieją dla nich inne normy europejskie. Krzesło konferencyjne, fotel wypoczynkowy czy inne specjalistyczne siedzisko może należeć do innej kategorii niż office work chair.

Przed wpisaniem EN 1335-2 do specyfikacji trzeba więc ustalić przeznaczenie produktu. Stosowanie normy do niewłaściwej kategorii może prowadzić do pozornej zgodności, która niewiele mówi o rzeczywistym bezpieczeństwie danego typu mebla.

Jeżeli klasyfikacja produktu jest niejasna, warto poprosić producenta o wskazanie właściwej normy i uzasadnienie. Dobra dokumentacja techniczna powinna opisywać przeznaczenie, wariant i podstawę oceny, zamiast używać jak największej liczby numerów norm bez wyjaśnienia.

Dobra dokumentacja powinna pozwalać powiązać deklarację z konkretnym modelem, wariantem i zakresem badań. Sam numer normy w katalogu albo znak graficzny na stronie sprzedażowej nie pokazuje, jakie próby wykonano, na jakim egzemplarzu i czy wynik dotyczy dokładnie konfiguracji oferowanej kupującemu.

Przy odbiorze warto sprawdzić spójność nazwy produktu, numeru modelu, wyposażenia opcjonalnego i daty dokumentu. Jeżeli konstrukcja była później istotnie zmieniana, producent powinien mieć podstawę do wykazania, że wcześniejszy wynik nadal odnosi się do bieżącego wyrobu. Nie należy samodzielnie rozszerzać wyniku na inny model tylko dlatego, że wygląda podobnie.

W raporcie trzeba też odróżniać stwierdzenie „badano według” od stwierdzenia „spełnia wymagania”. Pierwsze opisuje zastosowaną metodę lub zakres badań, drugie wymaga odniesienia do kryteriów akceptacji. Przy zakupach B2B takie rozróżnienie pomaga uniknąć sytuacji, w której oferta sugeruje zgodność szerszą, niż rzeczywiście potwierdza dokumentacja.

Aktualność i publiczny zakres sprawdzono w materiałach krajowych jednostek normalizacyjnych publikujących adopcje EN. Strona nie odtwarza chronionych tabel, wartości sił, liczby cykli ani szczegółowych procedur testowych. Przy formalnej ocenie produktu należy korzystać z legalnie dostępnego tekstu EN 1335-2:2018 i właściwej dokumentacji badań.