EN 1335-1:2020+A1:2022 — wymiary i wyznaczanie wymiarów krzesła biurowego

W praktyce trzeba rozróżniać trzy elementy: numer EN, zmianę A1 oraz krajową adopcję. Europejski tekst ma oznaczenie EN 1335-1:2020+A1:2022. Poszczególne krajowe jednostki normalizacyjne publikują go pod własnym prefiksem i z własną datą wydania. Dlatego w dokumentacji można spotkać np. BS EN 1335-1:2020+A1:2022 lub DIN EN 1335-1:2023-07.

Nie należy wracać do EN 1335-1:2000 jako aktualnej podstawy. Wersja 2020 zastąpiła wydanie 2000, a później została uzupełniona zmianą A1. Jeżeli karta produktu odwołuje się wyłącznie do „EN 1335-1” bez roku lub informacji o zmianie, warto poprosić dostawcę o doprecyzowanie wersji zastosowanej do wymiarów i pomiarów.

Bieżący zakres dokumentu mówi o czterech typach office work chairs. Sam fakt rozróżnienia typów pokazuje, że zgodności wymiarowej nie należy sprowadzać do jednego zestawu liczb stosowanych do każdego produktu. Typ krzesła wpływa na sposób oceny wymiarów i na interpretację spełnienia wymagań.

W tej stronie nie odtwarzamy oznaczeń, tabel ani szczegółowych zakresów z płatnej normy. Przy formalnej ocenie trzeba korzystać z pełnego tekstu EN 1335-1:2020+A1:2022, ponieważ dopiero on określa, jak poszczególne typy są zdefiniowane i jakie wymagania odnoszą się do konkretnej konfiguracji.

Praktycznie oznacza to, że dwa krzesła mogą mieć odmienne zakresy regulacji i nadal być oceniane w różnych ramach przewidzianych przez normę. Samo porównanie pojedynczej wartości — np. wysokości siedziska — bez znajomości typu i pozostałych parametrów może prowadzić do błędnego wniosku o zgodności lub braku zgodności.

Jedną z istotnych zmian w wersji 2020 było wprowadzenie nowej metody pomiaru opartej na ISO 24496. Pozwala to lepiej ujednolicić sposób wyznaczania wymiarów krzeseł biurowych i ograniczyć sytuacje, w których dwie karty techniczne używają tej samej nazwy parametru, ale wynik powstał według innej geometrii pomiaru.

ISO 24496:2021 opisuje metody wyznaczania wymiarów, lecz sama nie zawiera wymagań wymiarowych. EN 1335-1 dodaje europejski kontekst wymagań dla krzeseł do pracy biurowej. Dokumenty są więc powiązane, ale nie są zamienne.

Przy odbiorze raportu dobrze sprawdzić zarówno pełne oznaczenie EN 1335-1, jak i sposób wykonania pomiaru. Jeżeli producent podaje jedynie wymiary katalogowe bez informacji o metodzie, trudniej ocenić ich porównywalność z danymi innego produktu.

Siedzisko ma kilka wymiarów i może mieć różne zakresy regulacji. W praktyce znaczenie ma nie tylko wysokość, ale również relacja powierzchni siedzenia do użytkownika i innych elementów krzesła. Profilowanie, zaokrąglone krawędzie oraz mechanizmy regulacyjne powodują, że nazwa parametru musi być powiązana z określoną metodą pomiaru.

W karcie produktu często spotyka się „wysokość siedziska” lub „głębokość siedziska”, ale bez wskazania standardu nie zawsze wiadomo, czy wartości wyznaczono dokładnie tak samo jak w normie. Przy porównaniu ofert najlepiej wymagać danych mierzonych w jednolity sposób.

Sam wymiar siedziska nie przesądza też o komforcie. Dla konkretnej osoby liczy się relacja do długości podudzia, długości uda, sposobu ustawienia stóp oraz położenia blatu. EN 1335-1 daje ramy wymiarowe, lecz pełna ergonomia stanowiska wymaga uwzględnienia użytkownika i całego systemu pracy.

Podłokietniki mogą być regulowane w kilku kierunkach, dlatego w dokumentacji trzeba rozróżniać zakresy regulacji od pojedynczej wartości w określonym ustawieniu. Ważne jest również ich położenie względem siedziska i przestrzeni roboczej, ponieważ zbyt szeroki lub wysoki element może wpływać na możliwość dosunięcia krzesła do biurka.

Materiały BSI wskazują, że wersja 2020 wprowadziła również wymiary dotyczące podpór szyi i zagłówków. Bieżący skonsolidowany tekst zawiera dodatkowo informacyjny załącznik z propozycjami wymiarów dla zagłówków. Nie należy jednak traktować informacyjnego załącznika tak samo jak obowiązkowych wymagań głównej części normy.

Przy zakupie warto sprawdzić, czy podłokietnik lub zagłówek jest częścią badanego wariantu produktu. Akcesorium opcjonalne może zmieniać rzeczywistą geometrię krzesła, dlatego karta techniczna powinna jasno wskazywać konfigurację, do której odnoszą się wartości.

Publiczny zakres bieżącej wersji wprost wyłącza siedzenia dla dzieci, jeśli istnieje dla nich odpowiednia norma europejska. To ważne, ponieważ wymiary i proporcje przeznaczone dla dorosłych nie powinny być automatycznie stosowane do wyposażenia szkolnego czy dziecięcego.

Nie należy więc używać EN 1335-1 jako uniwersalnej normy dla każdego krzesła z kółkami lub regulacją wysokości. Dokument dotyczy office work chairs i ma własny kontekst użytkowania. Inne kategorie siedzisk mogą podlegać odrębnym normom europejskim.

W przypadku nietypowego produktu pierwszym krokiem jest poprawna klasyfikacja. Dopiero później można ustalać właściwe wymagania wymiarowe, bezpieczeństwa i metody badań. Sam wygląd krzesła nie wystarcza do przesądzenia, że EN 1335-1 jest właściwą podstawą oceny.

EN 1335-2:2018 jest odrębną częścią serii i określa wymagania bezpieczeństwa, wytrzymałości i trwałości dla krzeseł do pracy biurowej. Część 1 odpowiada natomiast za wymiary i ich wyznaczanie. Nie należy przypisywać części 1 kryteriów bezpieczeństwa pochodzących z części 2.

W Polsce dodatkowo obowiązują wymagania dla krzesła stanowiącego wyposażenie stanowiska z monitorem ekranowym. To inna podstawa niż norma europejska: przepisy określają minimalne wymagania dla stanowiska pracy, podczas gdy EN 1335-1 porządkuje europejskie wymagania wymiarowe i metody ich wyznaczania.

Przy zakupie dla firmy najlepiej zatem sprawdzać kilka warstw dokumentacji równolegle: aktualny tekst EN 1335-1, wymagania bezpieczeństwa EN 1335-2, przepisy krajowe oraz rzeczywiste dopasowanie produktu do użytkownika i stanowiska.

Aktualne wydanie i publiczny zakres sprawdzono w materiałach krajowych jednostek normalizacyjnych publikujących adopcje EN. Nie odtwarzamy chronionych tabel wymiarowych ani szczegółowych definicji typów krzeseł. Przy formalnej ocenie należy korzystać z legalnie dostępnego tekstu EN 1335-1:2020+A1:2022.