Bezpieczeństwo zmywarek używanych w kuchni firmowej

IEC 60335-2-5:2025 dotyczy bezpieczeństwa elektrycznych zmywarek przeznaczonych do mycia i płukania naczyń, sztućców oraz innych przyborów w zastosowaniach domowych i podobnych. Oficjalny opis IEC obejmuje także urządzenia, które nie są przeznaczone do typowego gospodarstwa domowego, ale mogą stwarzać zagrożenie dla osób postronnych, na przykład sprzęt obsługiwany przez osoby niewykwalifikowane w sklepach, lekkim przemyśle lub gospodarstwach.

To ważne dla biurowej kuchni: zmywarka podobna do domowej może mieścić się w zakresie tej normy również poza mieszkaniem, jeżeli takie zastosowanie przewidział producent. Norma obejmuje wymagania konstrukcyjne i badania bezpieczeństwa, a nie jest instrukcją obsługi. Użytkownik nie powinien na jej podstawie samodzielnie wyznaczać temperatur, programów, zabezpieczeń elektrycznych ani procedur serwisowych konkretnego modelu.

IEC określa zakres napięć dla urządzeń objętych normą, ale w praktyce zawsze decydują dane konkretnej zmywarki i instrukcja jej instalacji.

IEC 60335-2-58:2017 obejmuje elektryczne maszyny przeznaczone do mycia talerzy, naczyń, szkła, sztućców i podobnych przedmiotów, z podgrzewaniem wody lub suszeniem albo bez tych funkcji, które nie są przeznaczone do użytku domowego. IEC podaje jako przykłady zastosowania restauracje, stołówki, szpitale oraz zakłady komercyjne, a wśród typów urządzeń wymienia zmywarki przenośnikowe, wsadowe i maszyny szczotkowe.

Międzynarodowa edycja IEC 60335-2-58:2017 pozostaje według IEC wydaniem ważnym. Aktualny wykaz zharmonizowanych norm LVD UE wskazuje jednak starsze odniesienie EN 60335-2-58:2005. To kolejny przykład, dlaczego nie należy utożsamiać numeru najnowszej publikacji IEC z numerem normy dającej aktualne domniemanie zgodności w systemie unijnym.

W IEC 60335-2-58 znajdują się także wymagania dotyczące zapobiegania cofnięciu wody niezdatnej do picia do sieci wodociągowej. Dla komercyjnej instalacji wodnej znaczenie ma więc nie tylko wydajność mycia, ale również prawidłowa konstrukcja i sposób podłączenia urządzenia.

Bezpieczna zmywarka zaczyna się od poprawnego montażu. Urządzenie powinno stać stabilnie i w położeniu przewidzianym przez producenta. Należy zapewnić dostęp do wymaganych przyłączy, nie zgniatać przewodu zasilającego ani węży i nie prowadzić ich w sposób narażający na przecięcie, przegrzanie lub przypadkowe wyrwanie. Podłączenie elektryczne oraz ewentualne zabezpieczenia obwodu powinny odpowiadać instrukcji konkretnego modelu i właściwym zasadom instalacji elektrycznej.

Nie należy samodzielnie zmieniać wtyczki, przedłużać przewodu metodą prowizoryczną, omijać przewodu ochronnego ani używać uszkodzonego gniazda. Jeżeli producent wymaga podłączenia stałego, określonego przekroju przewodów, dedykowanego zabezpieczenia lub wykonania instalacji przez osobę o odpowiednich kwalifikacjach, warunki te trzeba zachować.

Po stronie wodnej istotne jest prawidłowe zamocowanie przewodów, szczelność połączeń, zgodność ciśnienia i temperatury wody z instrukcją oraz drożny odpływ. Po instalacji trzeba sprawdzić szczelność, odpływ i stabilność urządzenia.

W zmywarce należy stosować środki przewidziane do danego typu urządzenia i procesu. Płyn do ręcznego mycia naczyń może nadmiernie się pienić i nie powinien być automatycznie traktowany jako zamiennik detergentu maszynowego. W zmywarkach profesjonalnych detergent i nabłyszczacz bywają podawane z osobnych pojemników przez układ dozujący; pomylenie przewodów lub nieprawidłowe stężenie może pogorszyć efekt mycia i zwiększyć ryzyko kontaktu z chemią.

Użytkownik powinien czytać etykietę produktu, instrukcję zmywarki i informacje bezpieczeństwa. Preparatów nie wolno przelewać do nieopisanych butelek po napojach ani przechowywać w sposób ułatwiający pomyłkę. Przy koncentratach przeznaczonych do profesjonalnego dozowania trzeba stosować sposób podłączenia i środki ochrony wskazane przez dostawcę produktu oraz dokumentację zakładową.

Odkamieniacz służy do usuwania osadów mineralnych i również powinien być używany tylko wtedy, gdy jego przeznaczenie jest zgodne z urządzeniem. Łączenie różnych środków chemicznych bez potwierdzonej zgodności może prowadzić do niebezpiecznych reakcji albo uszkodzenia elementów zmywarki.

Przed włożeniem naczyń usuwa się większe resztki w sposób zgodny z organizacją kuchni. Naczynia nie powinny blokować ramion natryskowych, pokryw dozowników ani mechanizmów kosza. Długie noże i inne ostre przedmioty wymagają szczególnego ułożenia, aby użytkownik nie chwytał ich przypadkowo za ostrze podczas rozładunku.

Nie należy wkładać materiałów, których producent naczynia nie dopuszcza do zmywania maszynowego, ani przedmiotów mogących stopić się, odkształcić lub rozpaść w temperaturze programu. Pęknięte szkło trzeba usunąć ostrożnie po zatrzymaniu urządzenia i zgodnie z instrukcją, a nie wyławiać go gołą ręką z komory.

Drzwi zmywarki nie powinny pozostawać otwarte na trasie przejścia. W czasie programu nie należy otwierać urządzenia na siłę. Jeżeli konstrukcja pozwala na przerwanie cyklu i otwarcie, trzeba postępować zgodnie z instrukcją, licząc się z możliwością wydostania się pary i gorącej wody. Po zakończeniu programu naczynia mogą być gorące.

Wyciek może pochodzić z przyłącza, węża, uszczelki drzwi, pompy, odpływu lub przepełnienia spowodowanego niewłaściwym środkiem chemicznym. Jeżeli pojawia się woda na podłodze, trzeba przerwać eksploatację w sposób bezpieczny dla użytkownika i instalacji, oznaczyć lub osuszyć strefę poślizgu oraz ustalić przyczynę.

Alarm wycieku lub zatrzymanie poboru wody może być działaniem zabezpieczenia. Nie należy wielokrotnie resetować urządzenia ani obchodzić czujników bez ustalenia przyczyny nieszczelności.

W kuchni firmowej warto też kontrolować stan podłogi i miejsce przejścia przewodów. Zmywarka ustawiona obok zlewu nie może tworzyć dodatkowej przeszkody komunikacyjnej ani zasłaniać wycieku aż do momentu powstania większej szkody.

Poniżej znajdują się wyłącznie produkty występujące w przekazanym arkuszu biurowe(1).xlsx. Są to detergenty i materiały pomocnicze związane ze zmywaniem naczyń. Nie są zmywarkami i nie przypisujemy im zgodności z IEC/EN 60335-2-5 ani IEC/EN 60335-2-58. Dobór środka do konkretnego urządzenia musi wynikać z jego instrukcji oraz przeznaczenia produktu.

Preparaty do maszynowego mycia w urządzeniach gastronomicznych i profesjonalnych. Produkty z tej grupy są przeznaczone do zmywania maszynowego, ale przed użyciem trzeba sprawdzić sposób dozowania, materiały naczyń i wymagania konkretnej zmywarki.

Eco Shine disher basic 10l preparat do maszynowego mycia naczyńZobacz produkt

Eco Shine disher hard 10l preparat do maszynowego mycia naczyń zalecany przy twardej wodzieZobacz produkt

Płyn do mycia naczyń w zmywarkach Tenzi Gran Diw Blue 10lZobacz produkt

Preparat CLINEX DishGlass, do mycia naczyń szklanych w zmywarkach gastronomicznych, 5lZobacz produkt

Nabłyszczanie i praca w warunkach wymagających kontroli jakości wody. Nabłyszczacze są odrębnym etapem procesu i nie zastępują detergentu myjącego. Wersje wskazane jako przeznaczone do twardej wody należy stosować zgodnie z instrukcją produktu i urządzenia.

Eco Shine diamond shine 10l płyn nabłyszczający do płukania naczyń w zmywarkach gastronomicznych i przemysłowychZobacz produkt

Eco Shine diamond special 10l płyn nabłyszczający do płukania naczyń, zalecany przy twardej wodzieZobacz produkt

Nabłyszczacz do zmywarek Clinex dishine premium, 5lZobacz produkt

Koncentrat do nabłyszczania naczyń w zmywarkach Tenzi Gran Shine 10lZobacz produkt

Środki do zmywarek domowych i podobnych używanych w mniejszych kuchniach firmowych. Tabletki i kapsułki mogą być wygodne w urządzeniach zgodnych z ich przeznaczeniem, ale nie powinny trafiać do profesjonalnego układu dozującego, jeśli producent tego nie przewiduje.

Kapsułki do zmywarki fairy platinium, profesjonalne, 90 szt.Zobacz produkt

Tabletki do zmywarki Cif diversey, 188 sztuk, classicZobacz produkt

Tabletki do zmywarki SOMAT All in 1 Extra Lemon, 85 szt.Zobacz produkt

Kapsułki do zmywarki SOMAT Excellence 3w1, 44 szt., lemonZobacz produkt

Uzupełniające środki do pielęgnacji, zmiękczania i płukania. Preparat do czyszczenia zmywarki, sól, odkamieniacz i nabłyszczacz pełnią różne funkcje. Nie należy ich mieszać ani stosować zamiennie bez potwierdzenia zgodności z urządzeniem.

Płyn do czyszczenia zmywarki finish regular, 250mlZobacz produkt

Sól do zmywarki finish, 1,5kgZobacz produkt

Clinex destoner 77-501 odkamieniacz 1lZobacz produkt

Płyn do nabłyszczania finish rinse aid 800mlZobacz produkt

1. Ustaliłem producenta, model i przeznaczenie zmywarki oraz wiem, czy jest to sprzęt do użytku domowego i podobnego czy maszyna komercyjna.
2. Sprawdziłem instrukcję, tabliczkę znamionową, sposób zasilania i wymagania dotyczące instalacji elektrycznej.
3. Dopływ wody i odpływ są wykonane bez naciągniętych, zgniecionych lub prowizorycznie łączonych przewodów.
4. Nie utożsamiam najnowszej IEC 60335-2-5:2025 z aktualnym odniesieniem zharmonizowanym UE EN 60335-2-5:2015 z poprawkami.
5. Stosuję wyłącznie detergenty, nabłyszczacze, sól i preparaty pielęgnacyjne zgodne z przeznaczeniem produktu i instrukcją zmywarki.
6. Naczynia są ułożone tak, aby nie blokowały mechanizmów, a ostre przedmioty i szkło nie tworzyły ryzyka przy rozładunku.
7. Filtr, uszczelki, ramiona natryskowe i komora są czyszczone z częstotliwością właściwą dla modelu i intensywności pracy.
8. Wokół urządzenia nie ma trwałych wycieków ani śliskiej podłogi, a drzwi nie blokują ciągu komunikacyjnego.
9. Przy zapachu spalenizny, iskrzeniu, przegrzewaniu, wycieku lub uszkodzeniu przewodu przerywam eksploatację i zgłaszam usterkę.
10. Naprawy wewnętrzne, zmiany instalacji oraz ingerencję w układy elektryczne i dozujące pozostawiam właściwie przygotowanemu serwisowi.