Oznakowanie typu I
Nordic Swan Ecolabel jest oznakowaniem środowiskowym typu I według zasad ISO 14024: ma kryteria wieloaspektowe, perspektywę cyklu życia i niezależną ocenę zgodności.
Hasło encyklopedyczne
Centrum Wiedzy A-Z Biuro
Nordic Swan Ecolabel dla papieru do kopiowania i druku
Nordic Swan Ecolabel jest oficjalnym oznakowaniem ekologicznym państw nordyckich. Dla papieru do kopiowania i druku licencja jest przyznawana konkretnemu produktowi o jednoznacznej nazwie handlowej po wykazaniu zgodności z kryteriami dotyczącymi włókien, energii, emisji, chemikaliów, opakowania, jakości i kontroli produkcji.
Produkty polecane
Najważniejsze informacje
Co potwierdza Nordic Swan na papierze?
Oznakowanie odnosi się do całego zestawu wymagań środowiskowych i organizacyjnych, a nie do pojedynczego parametru albo samego pochodzenia włókien.
Aktualny zestaw: 044, wersja 5.2
Kryteria dla papieru do kopiowania i druku obowiązują do 31 maja 2028 r. Ocena korzysta równocześnie z modułu dodatkowego 044, Basic Module 3.2 i Chemical Module 3.5.
Oficjalny system nordycki
System został uruchomiony przez Nordycką Radę Ministrów w 1989 r. i jest zarządzany przez wspólną organizację Nordic Ecolabelling oraz krajowe jednostki.
Ważność do 2028 r.
Wersja 5.2 kryteriów grupy 044, wraz z aktualnymi modułami, jest ważna do 31 maja 2028 r.
Konkretny produkt
Licencja dotyczy papieru o określonej nazwie handlowej. Ta sama nazwa nie może równocześnie oznaczać wariantu oznakowanego i nieoznakowanego.
Wszystkie wymagania są obowiązkowe
W kryteriach wymagania oznaczono literą O. Przyznanie licencji wymaga wykazania spełnienia wszystkich właściwych wymagań i utrzymywania zgodności w okresie licencji.
Numer licencji
Przy stosowaniu znaku na produkcie podaje się numer licencji. Numer wraz z nazwą produktu i producentem umożliwia sprawdzenie zakresu oznakowania.
System modułowy
Trzy dokumenty tworzą jeden zestaw wymagań
Kryteriów 044 nie interpretuje się w oderwaniu od modułów dla produkcji masy włóknistej i papieru.
Supplementary Module 044, wersja 5.2
Dokument produktowy określa zakres papieru do kopiowania i druku, dane o produkcie, zaostrzone limity energii i emisji gazów cieplarnianych, oznaczenie sposobu sortowania opakowania oraz wymagania dotyczące jakości, odpowiedzialności i identyfikowalności.
Jeżeli moduł 044 ustala wartość bardziej rygorystyczną niż moduł podstawowy, dla tej grupy stosuje się wymaganie produktowe.
Paper Products — Basic Module 3.2
Moduł podstawowy obejmuje między innymi surowce włókniste, łańcuch kontroli pochodzenia, proces produkcji, energię, emisje do wody i powietrza, odpady, raportowanie oraz kontrole następcze.
Obliczenia łączą dane z produkcji gotowego papieru z danymi dotyczącymi użytych mas włóknistych.
Paper Products — Chemical Module 3.5
Moduł chemiczny ustanawia klasyfikacyjne i substancyjne ograniczenia dla środków używanych w produkcji masy i papieru. Zawiera również wymagania dla konkretnych funkcji chemicznych: od odbarwiania i biocydów po barwniki, środki mokrotrwałe, kleje i skrobię.
Dokumentacja i kontrola
Wnioskodawca przedstawia formularz i dowody zgodności w systemie aplikacyjnym. Dane mogą pochodzić od producenta papieru, wytwórców mas oraz dostawców chemikaliów. Nordic Ecolabelling może przeprowadzić kontrolę na miejscu, losowe pobieranie próbek albo inną kontrolę podczas obowiązywania licencji.
Wniosek praktyczny: samo odwołanie do „kryteriów Nordic Swan” bez podania grupy, generacji i wersji jest niepełne. Dla tej strony punktem odniesienia jest grupa 044, generacja 5, wersja 5.2.
Zakres produktowy
Jakie papiery mogą być objęte kryteriami 044?
Zakres jest określony przez budowę, stan przetworzenia i przeznaczenie wyrobu, a nie przez sam format albo gramaturę.
Papier do pisania, drukowania i kopiowania
Grupa obejmuje niezadrukowany i nieprzetworzony papier drzewny oraz bezdrzewny, wytwarzany z masy chemicznej, mechanicznej lub włókien wtórnych. Papier ma służyć do pisania, drukowania albo kopiowania.
Kryteria mogą obejmować zarówno papier z włókien pierwotnych, jak i wtórnych oraz ich mieszaniny.
Wybrane rodzaje tektury litej
Do zakresu włączono SBB/SBS, SUB, FBB i WLC. Są to określone konstrukcje tektur litych i wielowarstwowych, a nie ogólne rozszerzenie na każdy karton lub tekturę.
Wyroby wyłączone
Kryteria 044 nie dotyczą bibułki higienicznej, papieru tłuszczoodpornego, filtrów do kawy, kartonu innego niż wymienione rodzaje, papieru kraft ani papieru workowego. Dla części tych wyrobów istnieją odrębne grupy kryteriów.
Jednoznaczna nazwa handlowa
Oznakowany papier musi mieć odrębną nazwę handlową. Nazwa używana również dla wyrobu nieobjętego licencją nie spełnia warunku identyfikowalności produktu.
Surowce włókniste
Pochodzenie włókien i udział materiału zweryfikowanego
Wymagania łączą kontrolę łańcucha dostaw z minimalnym udziałem włókien certyfikowanych lub wtórnych.
Co najmniej 70%
W ujęciu rocznym lub za ostatnie 12 miesięcy co najmniej 70% włókien w papierze musi pochodzić z lasów certyfikowanych w systemie FSC lub PEFC, stanowić włókna wtórne albo być kombinacją obu kategorii.
Pozostała część
Włókna niewliczone do progu 70% muszą być objęte systemami kontroli FSC Controlled Wood albo PEFC Controlled Sources.
Certyfikacja CoC
Producent masy i papieru musi posiadać ważny certyfikat łańcucha kontroli pochodzenia FSC lub PEFC, a wszystkie włókna muszą być objęte certyfikatem albo zaklasyfikowane jako materiał wtórny.
Włókna wtórne
Definicja materiału wtórnego odwołuje się do ISO 14021 i rozróżnia materiał przedkonsumencki oraz pokonsumencki. Wewnętrzny zawrót materiału w tym samym procesie nie jest automatycznie materiałem wtórnym.
Identyfikacja gatunków
Producent masy podaje nazwy gatunkowe użytego surowca. Dodatkowe ograniczenia i wymogi identyfikowalności dotyczą wskazanych gatunków i obszarów ryzyka.
FSC lub PEFC to element, nie całość
Spełnienie wymagań pochodzenia włókien nie zastępuje wymagań Nordic Swan dotyczących energii, emisji, chemikaliów, odpadów i nadzoru nad licencją.
Energia i klimat
Wskaźniki punktowe oraz limity emisji z ciepła procesowego
Wartości odnoszą się do udokumentowanego procesu produkcji papieru i użytych mas, a nie do prostego pomiaru pojedynczej ryzy.
| Obszar | Wymaganie dla kryteriów 044 | Znaczenie techniczne |
|---|---|---|
| Energia elektryczna | Pelectricity,total < 2,3 | Łączny wynik punktowy obejmuje produkcję papieru i zastosowanych mas włóknistych, według metody z modułu podstawowego. |
| Paliwa | Pfuel,total < 2,3 | Ocena porównuje zużycie paliw z wartościami referencyjnymi dla właściwych procesów. |
| Papier wyłącznie z TMP/GW wytwarzanej na miejscu | Pfuel,total < 1,15 | Odrębny limit uwzględnia specyfikę zintegrowanej produkcji mas mechanicznych. |
| Produkty specjalne i niszowe | Pelectricity,total i Pfuel,total < 2,5 | Wyjątek dotyczy tylko linii spełniających zdefiniowane warunki małej produkcji lub częstych przezbrojeń. |
Emisje gazów cieplarnianych z paliw
Moduł 044 ogranicza emisje z paliw używanych do wytwarzania ciepła procesowego do 525 kg CO₂ na tonę papieru dla papieru ze 100% odbarwionej masy wtórnej, 450 kg CO₂/t dla papieru ze 100% masy chemicznej i 500 kg CO₂/t dla papieru ze 100% masy mechanicznej.
Dla mieszaniny rodzajów masy oblicza się limit ważony ich udziałem.
To nie jest pełny ślad węglowy produktu
Wskaźnik obejmuje zdefiniowane emisje z paliw do ciepła procesowego i jest elementem kryteriów licencyjnych. Nie należy utożsamiać go z deklaracją całkowitego śladu węglowego obejmującego wszystkie etapy cyklu życia.
Emisje i odpady
Woda, powietrze, bielenie i gospodarka pozostałościami
Ocena wykorzystuje dane mierzone dla produkcji mas i papieru oraz wartości referencyjne właściwe dla technologii.
COD, fosfor, siarka i NOx
Dla ChZT, fosforu, siarki i tlenków azotu oblicza się wyniki punktowe. Każdy wynik indywidualny nie może przekroczyć 1,3, a ich suma nie może przekroczyć 4,0.
AOX
Średnia ważona emisja adsorbowalnych organicznie związanych halogenów z użytych mas nie może przekroczyć 0,14 kg na tonę papieru, a emisja z pojedynczej masy 0,16 kg na tonę powietrznie suchej masy.
Bez bielenia chlorem gazowym
Masy stosowane w oznakowanym papierze nie mogą być bielone chlorem gazowym. Kryterium odróżnia tę technologię od pozostałości powstających przy wytwarzaniu ditlenku chloru z chloranu.
Chlorany
Jeżeli w zakładzie wytwarza się ditlenek chloru i ścieki nie są poddane właściwej redukcji, emisje chloranów z produkcji masy chemicznej podlegają pomiarowi i corocznemu raportowaniu.
Odpady u źródła
Zakład opisuje frakcje odpadów, segregację u źródła, ilości oraz sposób zagospodarowania. Ponowne użycie i recykling mają być stosowane w możliwie dużym zakresie.
Raportowanie roczne
Podczas obowiązywania licencji raportuje się między innymi emisje, energię, użyte masy i chemikalia. Zmiany wpływające na zgodność muszą być zgłaszane niezależnie od cyklu raportowego.
Chemical Module 3.5
Jak kryteria ograniczają chemikalia produkcyjne?
Moduł nie sprowadza się do jednego wykazu zakazanych substancji. Łączy klasyfikację produktu chemicznego, skład, funkcję w procesie oraz określone wyjątki i sposoby dokumentowania.
Klasyfikacja środków produkcyjnych
Co do zasady nie dopuszcza się środków zaklasyfikowanych w wskazanych kategoriach zagrożeń dla środowiska wodnego, warstwy ozonowej, ostrej toksyczności, działania na narządy oraz działania rakotwórczego, mutagennego i reprotoksycznego. Dokument przewiduje dokładnie opisane wyjątki.
Substancje niedopuszczone
Ograniczenia obejmują między innymi substancje CMR, substancje z listy kandydackiej, PBT i vPvB, określone nanomateriały, mikroplastiki i substancje zaburzające funkcjonowanie układu hormonalnego. Zakres wyjątków trzeba odczytywać bezpośrednio z aktualnej wersji modułu.
Proces odbarwiania i biocydy
Środki powierzchniowo czynne w procesach odbarwiania muszą być łatwo lub inherentnie biodegradowalne, z opisanym wyjątkiem dla pochodnych silikonowych. Aktywne substancje biobójcze przeciw osadom biologicznym muszą spełniać warunki prawne i nie mogą być bioakumulacyjne według progów modułu.
Powlekanie i retencja
Do środków powlekających, retencyjnych i flokulantów nie wolno dodawać etoksylatów alkilofenoli ani pochodnych alkilofenoli, a także bisfenoli A, F i S. Producent papieru potwierdza również brak tych bisfenoli w produkcji.
Barwniki, kleje i skrobia
Kryteria ograniczają wybrane metale w barwnikach, określone barwniki azowe i ftalany. Kleje nie mogą zawierać wskazanych pochodnych alkilofenoli, ftalanów, halogenowanych lotnych związków organicznych ani niektórych eterów glikolu. Skrobia nie może pochodzić z GMO.
Znaczenie kart charakterystyki
Dostawcy chemikaliów przekazują deklaracje oraz karty charakterystyki zgodne z prawem europejskim. Sama obecność karty nie potwierdza zgodności — konieczna jest ocena klasyfikacji, składu i odpowiednich wymagań funkcjonalnych.
Licencja i nadzór
Od dokumentacji produktu do prawa używania znaku
Nordic Swan jest licencjonowanym oznakowaniem, a zgodność musi być utrzymywana również po wydaniu decyzji.
Identyfikacja produktu
Wskazuje się producenta, nazwę handlową, gatunek, typ i dostępne gramatury. Na żądanie przekazywane są reprezentatywne próbki.
Dowody z łańcucha dostaw
Producent papieru, wytwórcy mas oraz dostawcy chemikaliów przedstawiają dane wymagane przez odpowiednie moduły.
Ocena i kontrola zakładu
Jednostka ocenia dokumentację i zwykle przeprowadza kontrolę na miejscu, podczas której sprawdza źródłowe obliczenia, certyfikaty, wyniki badań i statystyki zakupów.
Licencja i oznakowanie
Dopiero po zatwierdzeniu produkt może używać znaku zgodnie z wytycznymi. Na produkcie podaje się numer licencji.
Zmiany i incydenty
Zmiany składu, zakładu, surowców, chemikaliów, dostawców lub nazwy handlowej wymagają zgłoszenia, a zmiany planowane — zatwierdzenia przed wdrożeniem.
Kontrola następcza
Nordic Ecolabelling może prowadzić kontrole, pobierać próbki i cofnąć licencję, gdy produkt przestaje spełniać wymagania.
Weryfikacja oznakowania
Jak potwierdzić, że konkretny papier ma Nordic Swan?
Weryfikacja powinna łączyć informacje z opakowania z aktualnym wpisem oficjalnym.
Odczytaj dokładną nazwę handlową
Porównaj pełną nazwę, producenta, wariant, format i gramaturę. Podobna nazwa serii nie wystarcza do przypisania statusu całej rodzinie.
Sprawdź prawidłowy znak i numer licencji
Logo składa się ze znaku Nordic Swan, wymaganych elementów opisowych i numeru licencji. Numer nie powinien być zastępowany ogólną deklaracją środowiskową.
Znajdź produkt w oficjalnej bazie
Wpis powinien wskazywać nazwę produktu, posiadacza licencji, grupę „Copy and printing paper 044”, generację kryteriów oraz numer licencji.
Odróżnij produkt oznakowany od papieru „inspected”
Papier oceniony jako surowiec do oznakowanych druków może figurować jako inspected, ale nie jest przez to produktem oznakowanym i nie może używać logo Nordic Swan.
Sprawdź aktualność licencji
Status może zmienić się po wygaśnięciu kryteriów, odnowieniu licencji, zmianie produktu albo cofnięciu uprawnienia. Weryfikacja powinna dotyczyć bieżącego wpisu.
Ostrożność interpretacyjna: produkty przedstawione niżej są przykładami form i parametrów papieru z arkusza produktowego. Nie przypisujemy im Nordic Swan Ecolabel bez potwierdzenia dokładnego wariantu w oficjalnej bazie.
Relacje między systemami
Nordic Swan, EU Ecolabel, FSC i PEFC
Systemy mogą występować na tym samym papierze, ale odpowiadają na różne pytania i nie są wzajemnie zamienne.
| System | Główny zakres | Czego nie należy zakładać |
|---|---|---|
| Nordic Swan Ecolabel | Wielokryterialna ocena produktu: włókna, produkcja, energia, emisje, chemikalia, odpady, opakowanie i nadzór licencyjny. | Logo na jednym papierze nie obejmuje automatycznie pozostałych produktów producenta. |
| EU Ecolabel | Unijne oznakowanie typu I z kryteriami środowiskowymi dla określonych grup produktów, w tym papieru graficznego. | Posiadanie Nordic Swan nie oznacza automatycznie posiadania EU Ecolabel ani odwrotnie. |
| FSC | Gospodarka leśna, kontrola pochodzenia i deklaracje materiałowe w łańcuchu dostaw. | FSC samo nie potwierdza spełnienia limitów energii, emisji i chemikaliów Nordic Swan. |
| PEFC | Certyfikacja gospodarki leśnej oraz łańcucha kontroli pochodzenia materiałów leśnych i drzewnych. | Certyfikat CoC firmy nie oznacza, że każdy sprzedawany produkt ma deklarację PEFC. |
Najczęstsze błędne interpretacje
Czego oznakowanie nie potwierdza automatycznie?
Poprawna interpretacja wymaga rozdzielenia licencji produktowej od cech handlowych i ogólnych deklaracji środowiskowych.
Nie oznacza 100% włókien wtórnych
Kryteria dopuszczają włókna pierwotne, wtórne oraz ich kombinacje. Minimalny udział 70% dotyczy sumy włókien certyfikowanych lub wtórnych, nie obowiązkowego udziału makulatury.
Nie jest certyfikatem całej marki
Oznakowanie odnosi się do dokładnie zidentyfikowanego produktu lub zakresu licencji. Inne papiery tej samej marki mogą mieć odmienny status.
Nie zastępuje parametrów użytkowych
Gramatura, grubość, białość, nieprzezroczystość, wilgotność i właściwości mechaniczne nadal wymagają oddzielnej specyfikacji.
Nie jest deklaracją neutralności klimatycznej
Limity emisji gazów cieplarnianych są elementem kryteriów produkcyjnych. Nie stanowią samodzielnego twierdzenia o zerowej emisji ani pełnej neutralności produktu.
Nie wynika z zielonej grafiki
Motyw łabędzia, liścia lub słowa „eco” nie zastępuje licencjonowanego logo, numeru licencji i potwierdzonego wpisu.
„Inspected” nie znaczy „ecolabelled”
Papier oceniony do użycia w oznakowanych drukach może być surowcem zaakceptowanym przez system, lecz bez prawa do stosowania logo na samym papierze.
Przykłady wyrobów papierniczych
Produkty, przy których weryfikuje się zakres licencji
Zestawienie pokazuje różne formaty, gramatury i sposoby konfekcjonowania. Obecność produktu nie stanowi informacji o posiadaniu Nordic Swan Ecolabel.
Papier biurowy A4 o gramaturze 80 g/m²
Nazwa, format i gramatura nie potwierdzają posiadania Nordic Swan Ecolabel. Status należy sprawdzać dla dokładnej nazwy handlowej, producenta i numeru licencji.
Inne formaty i warianty papieru biurowego
Kryteria 044 nie są ograniczone do jednego formatu ani wariantu papieru biurowego. Zakres trzeba zawsze odczytać z aktualnego wpisu licencyjnego.
Papiery o podwyższonej gramaturze
W grupie mogą mieścić się papiery drukowe i określone rodzaje tektury litej. Sama podwyższona gramatura nie przesądza jednak o objęciu produktu oznakowaniem.
Arkusze i role specjalnego przeznaczenia
Przeznaczenie do pisania, drukowania lub kopiowania oraz zgodność z zakresem kryteriów są ważniejsze niż sam sposób konfekcjonowania produktu w rolę albo niestandardowy arkusz.
Powiązane strony
Oznakowania i parametry papieru
Odnośniki prowadzą do istniejących stron kanonicznych serwisu.
Ekologia i certyfikacja papieru
Mapa systemów pochodzenia, etykiet typu I i deklaracji środowiskowych.
Otwórz grupę →EU Ecolabel dla papieru graficznego
Zakres i kryteria oficjalnego oznakowania ekologicznego Unii Europejskiej.
Otwórz hasło →FSC
Gospodarka leśna, łańcuch kontroli pochodzenia i etykiety materiałowe.
Otwórz hasło →PEFC Chain of Custody
Kontrola pochodzenia materiałów leśnych i przekazywanie deklaracji PEFC.
Otwórz hasło →Produkcja papieru
Etapy przygotowania masy, formowania, prasowania, suszenia i wykańczania.
Otwórz stronę →Indeks parametrów papieru
Właściwości fizyczne, optyczne, mechaniczne i składowe papieru.
Otwórz indeks →Źródła pierwotne
Dokumenty Nordic Ecolabelling
Zakres, wersje, limity i zasady licencjonowania zweryfikowano w oficjalnych, aktualnych dokumentach programu.
Copy and printing paper 044
Oficjalna karta grupy produktowej, aktualne wersje dokumentów, historia zmian i termin ważności wersji 5.2.
Otwórz kartę kryteriów →Supplementary Module 044, version 5.2
Zakres produktów, limity energii i emisji gazów cieplarnianych, opakowanie, jakość, identyfikowalność oraz zasady nadzoru.
Otwórz dokument PDF →Paper Products — Basic Module 3.2
Pochodzenie włókien, energia, emisje do wody i powietrza, odpady, raportowanie i metody obliczeń dla produkcji masy i papieru.
Otwórz dokument PDF →Paper Products — Chemical Module 3.5
Klasyfikacja chemikaliów produkcyjnych, substancje ograniczone oraz wymagania dla chemikaliów o określonych funkcjach technologicznych.
Otwórz dokument PDF →Type-1 Ecolabel — ISO 14024
Oficjalne objaśnienie statusu Nordic Swan jako oznakowania typu I, wielokryterialności i perspektywy cyklu życia.
Otwórz objaśnienie →Rules and regulations
Zasady udzielania, utrzymywania, kontroli i cofania licencji oraz odpowiedzialność posiadacza licencji.
Otwórz zasady →Logos and guidelines
Elementy znaku, numer licencji i zasady stosowania Nordic Swan Ecolabel w komunikacji produktowej.
Otwórz wytyczne →Paper for printing companies
Oficjalna lista rozróżniająca papier oznakowany Nordic Swan, papier z EU Ecolabel i papier jedynie oceniony przez Nordic Ecolabelling.
Otwórz bazę papierów →Trzy uzupełniające serwisy
Wiedza, zastosowania i dział produktowy
Centrum Wiedzy wyjaśnia oznaczenia. Poradnik publikuje treści użytkowe, a sklep prezentuje aktualną ofertę nadrzędnego działu.
Poradnik A-Z Biuro
Treści użytkowe o papierze
Praktyczne materiały są publikowane w odrębnym serwisie poradnikowym.
Przejdź do poradników →Dział Papier w A-Z BiuroPrzejdź do nadrzędnego działu Papier
Odnośnik prowadzi do całego działu Papier, a nie do pojedynczej podkategorii ani produktu.
Otwórz dział Papier →