Rozporządzenie (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych

PPWR zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym UE jako rozporządzenie (UE) 2025/40. Komisja Europejska potwierdza, że akt wszedł w życie 11 lutego 2025 r. i jest generalnie stosowany od 12 sierpnia 2026 r. Rozporządzenie uchyla dyrektywę 94/62/WE w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych oraz zmienia m.in. dyrektywę SUP 2019/904.

W czerwcu 2026 r. Komisja opublikowała oficjalne wytyczne C/2026/3084 odpowiadające na pytania dotyczące interpretacji PPWR. To szczególnie ważne w okresie przejściowym, ponieważ pojęcia takie jak „wprowadzenie do obrotu”, „udostępnienie na rynku”, rola producenta czy moment oceny opakowania mają praktyczne znaczenie dla zapasów i odpowiedzialności w łańcuchu dostaw. Wytyczne nie zastępują rozporządzenia, ale pomagają prawidłowo stosować jego przepisy.

Art. 5 PPWR zawiera wymogi dotyczące substancji w opakowaniach. Suma stężeń ołowiu, kadmu, rtęci i chromu sześciowartościowego wynikająca z obecności substancji w opakowaniu lub jego elementach nie może przekraczać 100 mg/kg, z zastrzeżeniem innych właściwych ograniczeń chemicznych i FCM.

Dla HoReCa najważniejsza zmiana od 12 sierpnia 2026 r. dotyczy PFAS w opakowaniach przeznaczonych do kontaktu z żywnością. Takiego opakowania nie wolno wprowadzać do obrotu, jeżeli zawartość osiąga lub przekracza: 25 ppb dla pojedynczego PFAS w analizie ukierunkowanej, 250 ppb dla sumy PFAS mierzonej jako suma analiz ukierunkowanych oraz 50 ppm dla PFAS łącznie, w tym polimerowych, zgodnie z warunkami art. 5 ust. 5.

Wytyczne Komisji z 2026 r. wskazują także ważną regułę zapasów: PPWR nie przewiduje okresu przejściowego na „wyczerpanie zapasów” dla opakowań zawierających PFAS wyprodukowanych przed 12 sierpnia 2026 r. Jeżeli są wprowadzane do obrotu po tej dacie, muszą spełniać limity. Opakowanie wprowadzone do obrotu wcześniej może pozostać na rynku. Dla zakupów gastronomicznych oznacza to konieczność pytania dostawcy nie tylko o materiał, lecz również o podstawę potwierdzenia zgodności z art. 5 ust. 5.

Art. 7 wprowadza minimalne poziomy zawartości materiału pochodzącego z pokonsumenckich odpadów z tworzyw sztucznych. Dla 2030 r. przewidziano m.in. 30% dla opakowań wrażliwych na kontakt, w których PET jest głównym składnikiem, 10% dla innych plastikowych opakowań wrażliwych na kontakt, 30% dla jednorazowych plastikowych butelek na napoje oraz 35% dla pozostałych opakowań z tworzyw sztucznych objętych tą kategorią.

Terminy nie są jednak prostym „1 stycznia 2030”. Przepis odwołuje się również do trzech lat od wejścia w życie aktu wykonawczego określającego metodologię obliczania i weryfikacji, jeżeli ta data będzie późniejsza. Komisja ma przyjąć taką metodologię do 31 grudnia 2026 r. Dlatego umowy z dostawcami warto przygotować tak, by umożliwiały aktualizację danych o udziale recyklatu i sposobie jego potwierdzania.

Dla opakowań do żywności dodatkowe znaczenie mają wymogi bezpieczeństwa FCM. Sam wysoki udział recyklatu nie stanowi dowodu, że materiał nadaje się do kontaktu z żywnością; należy równolegle spełnić przepisy dotyczące bezpieczeństwa materiałowego i procesu recyklingu.

Art. 10 wymaga, aby do 1 stycznia 2030 r. producent lub importer zapewnił projektowanie opakowania tak, by jego masa i objętość były ograniczone do minimum koniecznego dla zachowania funkcjonalności. PPWR wskazuje również na problem podwójnych ścianek, fałszywych den i zbędnych warstw służących wyłącznie zwiększeniu postrzeganej objętości produktu.

Minimalizacja nie oznacza jednak „najcieńszego opakowania za wszelką cenę”. Załącznik IV zawiera kryteria funkcjonalne, które mogą uzasadniać określoną masę lub objętość, np. ochronę produktu, bezpieczeństwo, logistykę, informacje wymagane prawem czy możliwość wielokrotnego użycia. Dlatego dobra dokumentacja projektowa powinna wyjaśniać, dlaczego dana gramatura, warstwa barierowa, wielkość wieczka czy przestrzeń ochronna są potrzebne.

Dla gastronomii to dobry moment na pomiar rzeczywistej masy i wymiarów najczęściej kupowanych kubków, pudełek, toreb i opakowań transportowych. Dane z 2026 r. mogą być punktem odniesienia dla późniejszej optymalizacji.

PPWR definiuje wymagania dla opakowań wielokrotnego użytku i systemów ponownego użycia. Sama deklaracja producenta „reusable” nie wystarcza, jeżeli konstrukcja nie umożliwia kolejnych rotacji albo firma nie ma mechanizmu zwrotu, zbiórki, czyszczenia, ponownego napełniania i kontroli.

Opakowanie przeznaczone do ponownego użycia powinno być zaprojektowane z takim celem, umożliwiać możliwie wiele rotacji w normalnie przewidywanych warunkach, spełniać wymagania zdrowotne, bezpieczeństwa i higieny oraz ostatecznie nadawać się do recyklingu, gdy przestanie być używane. Zgodność ma być wykazana w informacji technicznej dotyczącej opakowania.

W HoReCa oznacza to konieczność połączenia wymagań środowiskowych z HACCP, myciem i dezynfekcją, identyfikowalnością pojemników, kontrolą uszkodzeń i logistyką zwrotów.

Art. 33 idzie krok dalej. Do 12 lutego 2028 r. końcowi dystrybutorzy HoReCa udostępniający gorące lub zimne napoje albo gotową żywność w opakowaniu na wynos mają umożliwić konsumentowi otrzymanie produktu w opakowaniu wielokrotnego użytku działającym w systemie ponownego użycia.

Produkt w takim opakowaniu ma być oferowany bez wyższych kosztów i na warunkach nie mniej korzystnych niż odpowiednik w opakowaniu jednorazowym. Informacja o opcji ponownego użycia powinna być widoczna i czytelna w punkcie sprzedaży. To wymaga wcześniejszego przygotowania systemu depozytu lub innego modelu zwrotu, logistyki, mycia, magazynowania i kontroli rotacji.

Dla lokalu gastronomicznego 2026 r. powinien być etapem analizy: jakie formaty kubków i pojemników są używane, które można zastąpić formatem wielorazowym, ile punktów zwrotu jest potrzebnych i kto odpowiada za higienę systemu.

Najlepszym punktem startowym jest rejestr opakowań. Dla każdego formatu należy zapisać: nazwę, funkcję, materiał i jego udział, masę, wymiary, producenta lub importera, zastosowanie z żywnością, dokumentację FCM, informacje o PFAS, zawartość recyklatu, możliwość recyklingu, status wielokrotnego użycia i przewidywane wymagania czasowe.

Następnie trzeba przypisać role. Producent opakowania, importer, dystrybutor, podmiot napełniający opakowanie i końcowy dystrybutor w HoReCa mogą mieć różne obowiązki. Umowa z dostawcą powinna zapewniać dostęp do aktualnych specyfikacji i dokumentacji technicznej oraz obowiązek informowania o zmianie materiału, receptury, konstrukcji lub procesu produkcji.

Praktyczny harmonogram dla 2026 r. to: natychmiastowa kontrola PFAS dla opakowań FCM, inwentaryzacja wszystkich formatów, ustalenie odpowiedzialności, przygotowanie procedury własnego pojemnika do lutego 2027 r., plan opakowań wielorazowych do lutego 2028 r. oraz rozpoczęcie projektów redukcji masy i objętości przed 2030 r. Warto prowadzić rejestr zmian prawa, ponieważ część szczegółów PPWR będzie doprecyzowywana aktami Komisji.

1. Zrób pełny wykaz opakowań handlowych, zbiorczych, transportowych i usługowych.
2. Dla każdego formatu zapisz materiał, masę, wymiary, funkcję i dostawcę.
3. Oznacz opakowania przeznaczone do kontaktu z żywnością i sprawdź zgodność z limitem PFAS od 12.08.2026.
4. Zbierz dokumentację FCM niezależnie od dokumentacji PPWR.
5. Nie przypisuj samodzielnie klas recyklingu A–C przed zastosowaniem oficjalnej metodologii.
6. Przygotuj dane o zawartości recyklatu w plastikowych opakowaniach na potrzeby wymagań 2030+.
7. Rozpocznij pomiar masy i pustej przestrzeni, aby przygotować się do minimalizacji opakowań.
8. Do 12.02.2027 wdroż procedurę obsługi własnych pojemników klientów w sprzedaży na wynos.
9. Do 12.02.2028 przygotuj realny system opakowań wielokrotnego użytku dla sprzedaży na wynos, jeśli obowiązek dotyczy lokalu.
10. Prowadź kalendarz aktów wykonawczych PPWR i aktualizuj specyfikacje zakupowe po każdej istotnej zmianie.

Wniosek: PPWR nie jest jedną datą ani jednym znakiem na opakowaniu. To wieloletni system wymagań obejmujący substancje, projektowanie, recykling, recyklat, etykietowanie, minimalizację, ponowne użycie i gospodarowanie odpadami. Najbezpieczniejszym narzędziem przedsiębiorcy jest aktualny rejestr opakowań powiązany z dokumentacją dostawcy i harmonogramem terminów.