Informacje wymagane w internetowej ofercie zabawki

Zabawki są produktami objętymi unijnym prawodawstwem harmonizacyjnym. Art. 2 GPSR rozgranicza zakres ogólnych i szczególnych wymagań bezpieczeństwa, ale przepisy dotyczące sprzedaży na odległość mają znaczenie także przy produktach zharmonizowanych. UOKiK wprost wskazuje, że wymagania dotyczące internetowych ofert obejmują również produkty podlegające przepisom sektorowym, z uwzględnieniem sytuacji, w której prawodawstwo szczególne reguluje dany obowiązek bardziej szczegółowo.

Dla zabawki szczególnie ważny jest art. 11 dyrektywy 2009/48/WE. Wymaga on, aby ostrzeżenia, które wpływają na decyzję o zakupie — w tym ograniczenia wieku i inne właściwe ostrzeżenia z załącznika V — były wyraźnie widoczne dla konsumenta przed zakupem, również przy zakupie internetowym. Dlatego bezpieczna karta produktu powinna łączyć dane z art. 19 GPSR z ostrzeżeniami przypisanymi do konkretnej zabawki.

Art. 19 lit. b GPSR wymaga, aby przy producencie spoza Unii wskazać osobę odpowiedzialną w UE zgodnie z właściwymi przepisami. Oferta powinna zawierać jej nazwę lub imię i nazwisko oraz adres pocztowy i elektroniczny.

W łańcuchu dostaw zabawek podmiot z siedzibą w Unii jest szczególnie istotny dla nadzoru rynku. Dlatego dane w ofercie powinny odpowiadać temu, co wynika z dokumentów produktu i oznaczeń. Jeżeli ten sam model pochodzi z różnych kanałów importowych, sklep musi uważać, aby oferta nie przypisywała jednej osoby odpowiedzialnej do egzemplarzy, dla których dokumentacja wskazuje inny podmiot.

Przy automatycznych feedach produktowych warto więc przechowywać osobne pola: producent, kraj/siedziba producenta, osoba odpowiedzialna w UE, adres pocztowy i elektroniczny. Łączenie ich w jeden niekontrolowany tekst zwiększa ryzyko błędów przy zmianach dostawcy.

Art. 19 lit. d GPSR obejmuje wszelkie ostrzeżenia lub informacje dotyczące bezpieczeństwa, które zgodnie z GPSR albo właściwym prawodawstwem harmonizacyjnym powinny znajdować się na produkcie, opakowaniu lub w dokumencie towarzyszącym. Dla zabawek trzeba połączyć tę zasadę z art. 11 dyrektywy 2009/48/WE, który wymaga widoczności ostrzeżeń wpływających na decyzję zakupową także przy sprzedaży online.

Nie można więc projektować karty produktu według logiki: „pełne ostrzeżenie jest na opakowaniu, więc internet go nie potrzebuje”. Jeżeli informacja ma znaczenie dla decyzji zakupowej albo jest informacją bezpieczeństwa objętą obowiązkiem prezentacji w ofercie, klient powinien ją zobaczyć przed zakupem. Dotyczy to m.in. właściwych ograniczeń wieku oraz ostrzeżeń przypisanych do określonych kategorii zabawek.

Nie należy natomiast kopiować bezrefleksyjnie wszystkich zdań z instrukcji. Celem jest przedstawienie wymaganych informacji bezpieczeństwa w sposób jasny, dokładny i przypisany do produktu. Treść musi odpowiadać dokumentacji producenta, a nie być tworzona przez sklep „na wszelki wypadek”.

GPSR wymaga języka łatwo zrozumiałego dla konsumentów, określonego przez państwo członkowskie, w którym produkt jest udostępniany. UOKiK wskazuje wprost, że w ofercie skierowanej na rynek polski ostrzeżenia i informacje dotyczące bezpieczeństwa powinny być podane w języku polskim. Przy sprzedaży transgranicznej trzeba przygotować właściwe wersje językowe dla docelowych rynków.

Informacja powinna być czytelna także na telefonie. Nie należy też umieszczać ostrzeżeń wyłącznie w tekście alternatywnym obrazu, w pliku niedostępnym bez logowania ani w grafice o tak małej rozdzielczości, że treść staje się nieczytelna.

W przypadku wielu wariantów informacje powinny aktualizować się razem z wybraną wersją. Jeśli inny rozmiar lub zestaw ma inne ograniczenie wieku albo ostrzeżenie, statyczna sekcja wspólna dla całej rodziny produktów może wprowadzać klienta w błąd.

Zabawka wprowadzana do obrotu musi spełniać wymagania dotyczące oznakowania CE wynikające z dyrektywy 2009/48/WE. Jednocześnie producent sporządza dokumentację techniczną i deklarację zgodności. Art. 19 GPSR nie wymienia jednak CE, deklaracji ani raportów badań jako zamiennika danych producenta, osoby odpowiedzialnej, identyfikacji produktu oraz ostrzeżeń i informacji bezpieczeństwa w ofercie.

Dlatego karta produktu nie powinna działać według zasady „jest CE, więc reszty nie trzeba pokazywać”. Również przesłanie klientowi PDF z deklaracją po zakupie nie naprawia braku ostrzeżenia, które powinno być widoczne przed zakupem.

Dobry proces rozdziela: to, co musi być oznaczone na produkcie lub opakowaniu; to, co musi być dostępne dla organów w dokumentacji; oraz to, co konsument musi zobaczyć w ofercie na odległość.

GPSR nakłada również obowiązki na dostawców internetowych platform handlowych. UOKiK wskazuje, że ich interfejs powinien umożliwiać przedsiębiorcom przekazywanie informacji wymaganych przepisami. To jednak nie oznacza, że sprzedawca może opublikować niekompletną ofertę tylko dlatego, że marketplace ma ograniczone pola. Podmiot gospodarczy powinien wykorzystać dostępne sekcje w taki sposób, aby konsument widział informacje przed zakupem.

W sklepie własnym łatwiej zbudować osobne bloki: „Producent”, „Osoba odpowiedzialna w UE”, „Identyfikacja produktu” i „Ostrzeżenia i bezpieczeństwo”. Na marketplace należy odwzorować ten sam sens w polach przewidzianych przez platformę. Jeżeli platforma nie umożliwia zamieszczenia informacji w sposób spełniający wymagania, nie należy traktować tego jako automatycznego zwolnienia z obowiązku.

1. Producent: oferta pokazuje właściwą nazwę lub znak producenta oraz aktualny adres pocztowy i elektroniczny.
2. Osoba odpowiedzialna: jeśli producent nie ma siedziby w UE, wskazano właściwy podmiot w Unii wraz z danymi kontaktowymi.
3. Obraz produktu: zdjęcie przedstawia oferowany model lub właściwy wariant, a nie podobny produkt z innej wersji.
4. Identyfikator: typ, model, seria, partia albo inne dane pozwalają powiązać ofertę z produktem i dokumentacją.
5. Ostrzeżenia: wszystkie wymagane ostrzeżenia i informacje bezpieczeństwa są obecne i zgodne z dokumentacją producenta.
6. Wiek: ograniczenie wieku nie jest marketingowym skrótem sprzecznym z przeznaczeniem produktu i nie zastępuje wymaganego ostrzeżenia.
7. Język: na rynku polskim ostrzeżenia i informacje bezpieczeństwa są dostępne po polsku.
8. Widoczność: klient może odczytać wymagane informacje przed zakupem także na urządzeniu mobilnym i po wyborze wariantu.
9. Spójność kanałów: sklep własny, marketplace i feedy nie publikują różnych danych producenta, modelu lub ostrzeżeń dla tego samego produktu.
10. Aktualizacja: zmiana producenta, osoby odpowiedzialnej, opakowania, modelu lub ostrzeżenia uruchamia ponowną kontrolę karty produktu.