Aktualizacja 2026
Higiena · metody badań ISO 12625
Parametry i badania papieru tissue
Papier tissue ocenia się zestawem metod, ponieważ gramatura, grubość, chłonność, wytrzymałość, właściwości optyczne i zachowanie powierzchni odpowiadają na różne pytania. Seria ISO 12625 porządkuje te pomiary i pozwala porównywać wyniki tylko wtedy, gdy próbki badano w zgodnych warunkach.
Produkty polecane
Mapa badań
Jedna liczba nie opisuje jakości tissue — każdy parametr odpowiada na inne pytanie
Seria ISO 12625 obejmuje osobne metody dla właściwości fizycznych, mechanicznych, absorpcyjnych, optycznych i powierzchniowych.
Karta techniczna może zawierać wiele liczb, ale nie tworzą one jednego rankingu jakości. Gramatura opisuje masę na powierzchnię, grubość zachowanie pod naciskiem, chłonność kontakt z wodą, a wytrzymałość odpowiedź mechaniczną. Optyka i tarcie powierzchniowe opisują jeszcze inne cechy.
StrukturaGramatura, grubość, objętość właściwa i pozorna gęstość.
WodaCzas absorpcji, zdolność pochłaniania i rozpad pod mieszaniem.
MechanikaRozciąganie na sucho i mokro, przebicie kulką oraz perforacja.
Powierzchnia i optykaJasność, barwa, nieprzezroczystość i tarcie powierzchniowe.
Wynik można porównywać dopiero wtedy, gdy wiadomo, co zmierzono, jaką metodą, na jak przygotowanej próbce i w jakiej jednostce.
Próbka i warunki
Porównywalność zaczyna się przed pomiarem: od próbki, kondycjonowania i definicji wyrobu
ISO 12625-1:2019 porządkuje słownictwo, a ISO 187:2022 opisuje standardową atmosferę kondycjonowania i badania papieru, tektury i mas włóknistych.
Przed badaniem trzeba ustalić, czy przedmiotem jest pojedyncza warstwa, gotowy wyrób wielowarstwowy, odcinek rolki czy arkusz po przetworzeniu. Tłoczenie, perforacja, łączenie warstw i kierunek materiału mogą wpływać na wynik, dlatego raport powinien identyfikować próbkę i sposób jej przygotowania.
Włókna celulozowe wymieniają wilgoć z powietrzem, co może zmieniać masę i odpowiedź mechaniczną. ISO 187:2022 określa atmosferę i procedury kondycjonowania, a konkretne części ISO 12625 mogą dodawać własne wymagania. Warunki badania powinny być odtwarzalne.
Nie mieszaj definicjiWynik dotyczący gotowego, tłoczonego produktu wielowarstwowego nie jest automatycznie wynikiem pojedynczej warstwy bazowej. Zakres próbki musi być zapisany razem z wynikiem.
Więcej o terminologii opisuje hasło Terminologia papieru tissue i produktów tissue.
Masa powierzchniowa
Gramatura według ISO 12625-6 mówi o masie na powierzchnię, nie o „grubości” ani miękkości
ISO 12625-6:2016 jest aktualnym opublikowanym wydaniem metody oznaczania gramatury papieru tissue i produktów tissue.
Gramatura jest jedną z najczęściej podawanych cech papieru, ale w tissue jej interpretacja wymaga ostrożności. Wyższa wartość g/m² oznacza większą masę przypadającą na daną powierzchnię próbki; nie mówi jednak, czy produkt będzie bardziej puszysty, szybciej wchłonie wodę albo okaże się przyjemniejszy w dotyku. Te cechy zależą od struktury włóknistej, tłoczenia, chemii procesu i liczby warstw.
W produkcie wielowarstwowym trzeba ustalić, czy podana liczba dotyczy całego wyrobu, czy pojedynczej warstwy. Bez tej informacji dwa pozornie podobne wyniki mogą opisywać inne obiekty. Gramatura jest bardzo przydatna w kontroli powtarzalności partii i bilansie materiałowym, ale do oceny funkcjonalnej powinna być zestawiana z grubością, chłonnością i właściwościami mechanicznymi.
Szczegółowe omówienie: Gramatura papieru tissue i produktów tissue.
Grubość i objętość
ISO 12625-3 mierzy grubość pod określonym naciskiem i pozwala obliczyć parametry objętościowe
ISO 12625-3:2014 pozostaje aktualna po potwierdzeniu w 2024 r. i określa pomiar pod naciskiem 2,0 kPa.
Tissue jest podatne na ściskanie, dlatego grubość nie jest wartością całkowicie niezależną od warunków pomiaru. Jeśli dwa laboratoria użyją innego nacisku albo innego sposobu przygotowania próbki, wyniki mogą nie być porównywalne. ISO 12625-3 rozwiązuje ten problem, definiując metodę dla grubości, grubości pakietu oraz obliczeń pozornej gęstości objętościowej i objętości właściwej.
Połączenie gramatury i grubości pokazuje, dlaczego wyroby o podobnej masie mogą mieć inną objętość. Ogólna ISO 534 nie jest tu zamiennikiem — wskazuje, że dla tissue należy stosować ISO 12625-3.
Szczegóły: Grubość i objętość właściwa papieru tissue.
Mechanika na sucho
ISO 12625-4 rozdziela siłę przy rozciąganiu, wydłużenie i energię pochłanianą do maksimum
Aktualnym wydaniem jest ISO 12625-4:2022; poprzednie ISO 12625-4:2016 zostało wycofane.
Próba rozciągania nie daje tylko jednej informacji. ISO 12625-4:2022 opisuje oznaczanie wytrzymałości na rozciąganie, wydłużenia przy maksymalnej sile i energii pochłanianej podczas rozciągania. Metoda wykorzystuje aparat pracujący ze stałą prędkością wydłużania. W normie przewidziano także obliczenia indeksu wytrzymałości oraz indeksu energii rozciągania.
W tissue znaczenie ma kierunek próbki. Materiał wytwarzany na maszynie może zachowywać się inaczej w kierunku maszynowym i poprzecznym, dlatego raport bez informacji o orientacji bywa niewystarczający. Wyższa wytrzymałość nie jest też zawsze jedynym celem: chusteczka, ręcznik i papier toaletowy mają inne kompromisy między odpornością, podatnością i zachowaniem po użyciu.
Więcej: Wytrzymałość na rozciąganie papieru tissue w stanie suchym.
Mechanika na mokro
ISO 12625-5:2024 sprawdza wytrzymałość po zwilżeniu i zastąpiła wydanie z 2016 r.
Wydanie 3 opublikowano w maju 2024 r.; ISO 12625-5:2016 jest wycofana.
W kontakcie z wodą sieć włókien celulozowych traci część oddziaływań odpowiadających za wytrzymałość na sucho. Dla ręczników i czyściw ważne jest jednak, aby materiał nie rozpadał się natychmiast podczas osuszania lub wycierania. ISO 12625-5:2024 określa metodę oznaczania wytrzymałości na mokro po namoczeniu wodą z użyciem aparatu do rozciągania o stałej prędkości wydłużania.
Norma obejmuje pionowe i poziome konfiguracje aparatury. Wynik należy interpretować z warunkami zwilżania, kierunkiem próbki i funkcją produktu; dla papieru toaletowego wysoka odporność na mokro może kolidować z oczekiwanym rozpadem w wodzie.
Więcej: Wytrzymałość na rozciąganie papieru tissue w stanie mokrym.
Pochłanianie wody
ISO 12625-8 rozróżnia czas absorpcji od zdolności pochłaniania wody
ISO 12625-8:2010 nadal jest opublikowana, ale ma status 90.92 „to be revised”; nowe wydanie jest rozwijane jako ISO/DIS 12625-8.
Chłonność nie jest jedną liczbą. Metoda zanurzenia koszykowego określona w ISO 12625-8:2010 pozwala wyznaczyć czas pochłaniania wody oraz zdolność pochłaniania wody. Pierwszy parametr opisuje szybkość zwilżania, drugi ilość wody, którą próbka może zatrzymać w warunkach metody. Produkt może więc szybko zacząć pobierać wodę, ale mieć inną całkowitą pojemność niż konkurencyjny wyrób.
25 sierpnia 2026 r. obowiązującym opublikowanym wydaniem pozostaje wersja z 2010 r. Jednocześnie ISO/DIS 12625-8 znajduje się na etapie 40.20, czyli w fazie głosowania nad projektem DIS. Projekt nie jest jeszcze nowym wydaniem normy i nie powinien być tak przedstawiany. Przy długoterminowych specyfikacjach warto zapisywać rok wydania, bo po publikacji rewizji sposób porównania może wymagać aktualizacji.
Dwie różne odpowiedzi„Jak szybko ręcznik chłonie?” i „ile wody pochłania?” to dwa różne pytania. W karcie technicznej trzeba sprawdzić, który wynik został podany.
Więcej: Czas i zdolność pochłaniania wody przez papier tissue.
Przebicie kulką
ISO 12625-9 i ISO 12625-11 badają odporność na mechaniczne przebicie na sucho i po zwilżeniu
ISO 12625-9:2015 pozostaje opublikowana i jest w cyklu przeglądu, a ISO 12625-11:2019 została potwierdzona w 2024 r.
Próba ball burst różni się od prostego rozciągania paska. Próbka jest obciążana w sposób prowadzący do miejscowego przebicia, dzięki czemu metoda lepiej odzwierciedla pewne wielokierunkowe obciążenia występujące podczas użycia. ISO 12625-9:2015 opisuje badanie w stanie suchym; aktualna metoda odnosi się do urządzenia zaciskowego o średnicy 50 mm, co zapewnia zgodność z metodą dla próbki mokrej.
ISO 12625-11:2019 dotyczy odporności na mechaniczne przebicie po zwilżeniu. Zestawienie obu wyników może pomóc zrozumieć, jak materiał zachowuje integralność przed i po kontakcie z wodą. Nie należy jednak przeliczać wyniku ball burst na wytrzymałość na rozciąganie — są to inne schematy obciążenia i osobne metody.
Więcej: Wytrzymałość tissue na przepuklenie kulką oraz wytrzymałość mokrego tissue na przepuklenie.
Linia perforacji
ISO 12625-12:2023 ocenia wytrzymałość perforacji i pozwala obliczyć jej efektywność
Wydanie z 2023 r. jest aktualną opublikowaną częścią serii dla linii perforowanych.
Perforacja ma z pozoru proste zadanie: umożliwić łatwe oddzielenie kolejnego odcinka rolki. Technicznie musi jednak znaleźć się w odpowiednim kompromisie. Jeżeli będzie zbyt mocna, użytkownik może ciągnąć materiał i rozwijać kolejne listki; jeżeli zbyt słaba, rolka może rozrywać się przypadkowo podczas podawania.
ISO 12625-12:2023 określa pomiar wytrzymałości linii perforowanych przy użyciu aparatu do rozciągania o stałej prędkości wydłużania oraz obliczenie efektywności perforacji. Metoda jest przeznaczona do pomiaru wytrzymałości w kierunku maszynowym, czyli dla perforacji przebiegającej w kierunku poprzecznym. Dlatego opis „siła perforacji” bez informacji o układzie próbki może być niewystarczający.
Jasność i barwa
Właściwości optyczne zależą od geometrii pomiaru i iluminantu — D65/10° nie jest tym samym co C/2°
ISO 12625-7:2021 dotyczy jasności i barwy przy D65/10°, a ISO 12625-15:2022 przy C/2°.
Wynik jasności lub barwy nie jest całkowicie oderwany od warunków oświetlenia. ISO 12625-7:2021 opisuje instrumentalne oznaczanie jasności i barwy dla warunków odpowiadających światłu dziennemu D65 i obserwatorowi 10°. Według katalogu ISO norma jest od 2026 r. w przeglądzie systematycznym, ale nadal pozostaje opublikowana. ISO 12625-15:2022 opisuje natomiast pomiary z iluminantem C i geometrią 2°, odnoszoną do warunków światła wewnętrznego.
Różnica jest szczególnie ważna przy fluorescencyjnych środkach wybielających, bo zawartość UV wpływa na odpowiedź optyczną. Wyników D65/10° i C/2° nie należy więc mieszać. Barwa i jasność opisują wygląd, nie chłonność ani wytrzymałość.
Więcej: Jasność i barwa tissue D65/10° oraz Jasność i barwa tissue C/2°.
Krycie
ISO 12625-16:2024 mierzy nieprzezroczystość metodą rozproszonego odbicia z podkładem papierowym
Wydanie z 2024 r. zastąpiło ISO 12625-16:2015.
Nieprzezroczystość opisuje stopień, w jakim podłoże prześwituje przez tissue, i jest odrębnym parametrem od jasności czy barwy. ISO 12625-16:2024 określa instrumentalną metodę rozproszonego odbicia z podkładem papierowym oraz szczególne przygotowanie próbek jednowarstwowych i wielowarstwowych.
Norma może być stosowana również do tissue zawierającego fluorescencyjne środki wybielające, pod warunkiem odpowiedniej regulacji składowej UV względem iluminantu C i użycia właściwego odniesienia fluorescencyjnego. Nie dotyczy natomiast barwionych materiałów zawierających fluorescencyjne barwniki lub pigmenty. To dobry przykład, dlaczego sama nazwa parametru nie wystarcza — zakres metody określa, dla jakiego materiału wynik ma sens.
Więcej: Nieprzezroczystość papieru tissue.
Zachowanie użytkowe
Rozpad w wodzie i tarcie powierzchniowe opisują inne cechy niż chłonność lub wytrzymałość
ISO 12625-17:2021 bada rozpad w wodzie, a ISO 12625-18:2022 tarcie powierzchniowe.
ISO 12625-17:2021 określa metodę oceny rozpadu papieru tissue i produktów tissue podczas mechanicznego mieszania w wodzie. 25 sierpnia 2026 r. norma pozostaje opublikowana, ale znajduje się w przeglądzie systematycznym rozpoczętym w kwietniu 2026 r. Wynik dotyczy fizycznego rozpadu materiału w warunkach testu; nie należy utożsamiać go z biodegradacją chemiczną lub biologiczną.
ISO 12625-18:2022 określa pomiar tarcia powierzchniowego z użyciem kontaktowego testera powierzchni. Tarcie może współtworzyć odczucie powierzchni, ale nie jest prostym laboratoryjnym synonimem „miękkości”. Percepcja użytkownika zależy również od struktury, tłoczenia, sztywności, objętości i sposobu kontaktu z wyrobem.
Nie zamieniaj pojęćChłonność, rozpad w wodzie, wytrzymałość na mokro i biodegradacja opisują różne zjawiska. Wyniku jednej metody nie należy używać jako zastępstwa dla drugiej.
Więcej: Rozpad papieru tissue w wodzie i Współczynnik tarcia powierzchni tissue.
Interpretacja wyników
Karta techniczna jest porównywalna dopiero po sprawdzeniu metody, wydania, jednostki i obiektu badania
Ta sama nazwa parametru nie gwarantuje, że dwie liczby powstały w tych samych warunkach.
Wynik należy czytać razem z czterema informacjami: obiektem badania, dokładnym numerem i rokiem metody, istotnymi warunkami oraz jednostką i sposobem raportowania. Bez nich liczba może być nieporównywalna.
Zapisy typu „chłonność 8” albo „grubość 0,5” bez jednostki i metody są niewystarczające. W reklamacjach i przetargach metodę oraz wydanie normy należy uzgodnić wcześniej, zamiast dobierać je dopiero po sporze.
Numer i rok„ISO 12625-5:2024”, a nie samo „ISO 12625-5”.
JednostkaWynik bez jednostki zwykle nie nadaje się do technicznego porównania.
PróbkaWarstwa bazowa, gotowy produkt i kierunek materiału muszą być rozróżnione.
StatusProjekt DIS nie jest opublikowanym wydaniem normy międzynarodowej.
Produkty polecane
Produkty polecane
16 przykładów wyrobów dostępnych w katalogu A-Z Biuro. Karty pomagają odnieść parametry do rzeczywistych rodzajów produktów, ale nie są deklaracją zgodności z ISO 12625 ani potwierdzeniem konkretnych wyników badań.
Papier toaletowy pokazuje, dlaczego nazwa handlowa i liczba warstw nie wystarczają do technicznego porównania. Przy podobnej funkcji produkty mogą różnić się gramaturą, grubością, perforacją, strukturą powierzchni i zachowaniem w wodzie.
Ręczniki papierowe dobrze ilustrują znaczenie chłonności oraz wytrzymałości po zwilżeniu. Długość rolki i liczba warstw opisują konstrukcję, lecz wynik badania wymaga określonej metody, przygotowania próbki i jednostki.
Czyściwa i chusteczki pozwalają zwrócić uwagę na integralność materiału, odporność mechaniczną oraz cechy powierzchniowe. Poniższe karty są przykładami asortymentu, a nie deklaracją konkretnych wyników według norm ISO 12625.
Serwetki papierowe pokazują, że w części wyrobów znaczenie mają także barwa, jasność, nieprzezroczystość i sposób wykończenia powierzchni. Sam wygląd nie pozwala jednak wnioskować o chłonności ani wytrzymałości.
FAQ
Najczęstsze pytania o parametry i badania papieru tissue
Odpowiedzi odnoszą się do stanu serii ISO 12625 sprawdzonego 25 sierpnia 2026 r.
Czy gramatura i grubość tissue opisują to samo?
Nie. Gramatura według ISO 12625-6 opisuje masę na jednostkę powierzchni, a ISO 12625-3 grubość mierzoną pod zdefiniowanym naciskiem oraz parametry objętościowe. Dwa produkty o podobnej gramaturze mogą mieć różną grubość i objętość właściwą.
Czy większa wytrzymałość na mokro zawsze jest korzystna?
Nie. Dla ręcznika lub czyściwa integralność po zwilżeniu jest często potrzebna, ale papier toaletowy powinien również odpowiednio rozpadać się w wodzie. Funkcja produktu decyduje, które parametry i kompromisy są pożądane.
Czy ISO 12625-8:2010 nadal można stosować w 2026 r.?
Tak. 25 sierpnia 2026 r. ISO 12625-8:2010 nadal jest opublikowana, choć ma status 90.92 „to be revised”. ISO/DIS 12625-8 jest projektem na etapie 40.20 i nie zastąpił jeszcze wydania z 2010 r.
Czy wytrzymałość na rozciąganie i ball burst są zamienne?
Nie. Rozciąganie według ISO 12625-4 lub -5 obciąża pasek próbki w określonej osi, a ball burst według ISO 12625-9 lub -11 ocenia opór przy lokalnym przebiciu kulką. To inne schematy obciążenia i osobne wyniki.
Czy wynik D65/10° można bezpośrednio porównać z C/2°?
Nie należy tego robić. ISO 12625-7 i ISO 12625-15 stosują inne warunki oświetlenia i obserwacji. Różnice są istotne zwłaszcza przy obecności fluorescencyjnych środków wybielających.
Czy rozpad w wodzie oznacza biodegradowalność?
Nie. ISO 12625-17 ocenia fizyczny rozpad przy mechanicznym mieszaniu w wodzie. Biodegradacja jest innym procesem i wymaga innych metod badawczych oraz innej interpretacji.
Co trzeba podać obok wyniku badania?
Co najmniej nazwę parametru, numer i rok metody, jednostkę, identyfikację próbki oraz warunki istotne dla danej metody. Przy rozciąganiu ważny może być kierunek próbki, a przy badaniu na mokro także sposób i czas zwilżenia.
Czy jeden zestaw parametrów wystarczy dla każdego produktu tissue?
Nie. Ręcznik, papier toaletowy, czyściwo i chusteczka mają różne funkcje. Zestaw badań należy dobrać do zastosowania: na przykład chłonność i wytrzymałość na mokro są szczególnie istotne dla ręczników, a rozpad w wodzie dla produktów przeznaczonych do spłukiwania.
Powiązane treści
Szczegółowe hasła rozwijają poszczególne metody serii ISO 12625
Ta strona jest mapą parametrów. Poniższe hasła prowadzą do metod, które warto analizować oddzielnie.
Źródła
Oficjalne źródła i stan norm na 25 sierpnia 2026 r.
Weryfikacja opiera się na oficjalnym katalogu ISO. Przy badaniach kontraktowych i reklamacjach trzeba ponownie sprawdzić bieżące wydanie i etap dokumentu.
- ISO 12625-1:2019 — słownictwo; wydanie 3, potwierdzone w 2024 r.; ISO 187:2022 — atmosfera kondycjonowania i badań papieru, tektury i mas włóknistych.
- ISO 12625-3:2014 oraz ISO 12625-6:2016 — grubość, objętość, pozorna gęstość i gramatura.
- ISO 12625-4:2022 i ISO 12625-5:2024 — wytrzymałość na rozciąganie na sucho i mokro.
- ISO 12625-7:2021, ISO 12625-15:2022 i ISO 12625-16:2024 — jasność, barwa i nieprzezroczystość.
- ISO 12625-8:2010 oraz ISO/DIS 12625-8 — chłonność wody i rozwijane wydanie 3.
- ISO 12625-9:2015 i ISO 12625-11:2019 — odporność na przebicie kulką w stanie suchym i mokrym.
- ISO 12625-12:2023 — wytrzymałość linii perforacji i efektywność perforacji.
- ISO 12625-17:2021 oraz ISO 12625-18:2022 — rozpad w wodzie i tarcie powierzchniowe.
- ISO — ICS 85.080.20 Tissue paper — bieżący wykaz opublikowanych, wycofanych i rozwijanych części serii ISO 12625.
Checklista
10 punktów przed porównaniem wyników badań tissue
Krótka kontrola pozwala odsiać wyniki, których nie da się uczciwie zestawić ze sobą.
1. Obiekt badaniaCzy wynik dotyczy pojedynczej warstwy, gotowego produktu czy odcinka rolki?
2. Numer i rok normyCzy zapisano pełne oznaczenie, np. ISO 12625-5:2024?
3. Aktualny statusCzy norma jest opublikowana, w przeglądzie, do rewizji albo dopiero projektem?
4. KondycjonowanieCzy próbka była przygotowana w warunkach wymaganych przez metodę?
5. Kierunek próbkiCzy rozróżniono kierunek maszynowy i poprzeczny tam, gdzie wpływa to na wynik?
6. JednostkaCzy wynik ma właściwą jednostkę i wiadomo, jak został obliczony?
7. Stan próbkiCzy rozróżniono badanie na sucho, po zwilżeniu i zachowanie w wodzie?
8. Właściwy parametrCzy chłonność, przebicie, rozciąganie, optyka i tarcie nie są ze sobą mieszane?
9. Ta sama metodaCzy oba porównywane produkty badano według tego samego wydania i procedury?
10. Funkcja wyrobuCzy wymagany wynik ma znaczenie dla rzeczywistego zastosowania produktu?