Duplex

W automatycznym druku dwustronnym sterownik przekazuje zadanie jako dwustronne, a mechanizm urządzenia wykonuje kolejne etapy bez udziału użytkownika. Arkusz po zadrukowaniu pierwszej strony nie jest odkładany jako zakończony wydruk, lecz zostaje przeprowadzony przez odpowiednią ścieżkę i wraca do modułu drukującego w prawidłowej orientacji. Konkretna konstrukcja może się różnić pomiędzy drukarkami laserowymi, LED i atramentowymi, dlatego nie należy zakładać jednego identycznego toru mechanicznego.

W trybie ręcznym pierwsza część zadania jest drukowana, a następnie trzeba ponownie włożyć arkusze do podajnika. To właśnie tutaj najłatwiej o błąd: odwrócenie całego stosu w niewłaściwą stronę może spowodować wydruk drugiej strony do góry nogami, na niewłaściwej stronie albo w odwrotnej kolejności. Kierunek ponownego ładowania zależy od budowy podajnika i przebiegu papieru, więc bezpieczniej korzystać z grafiki wyświetlanej przez sterownik lub instrukcji modelu niż z zapamiętanej „uniwersalnej” zasady.

Automatyczny duplex jest zwykle wygodniejszy przy regularnym druku dokumentów wielostronicowych. Ręczny może być użytecznym rozwiązaniem, gdy urządzenie nie ma modułu dwustronnego, ale wymaga większej uwagi i testu na małej liczbie stron przed uruchomieniem dużego nakładu.

Ustawienie krawędzi określa, w jaki sposób kolejne strony będą względem siebie obrócone po przewróceniu kartki. W dokumentach pionowych długa krawędź zwykle daje efekt czytania podobny do książki: kartkę przewraca się w bok, a tekst na odwrocie pozostaje prawidłowo ustawiony. Krótka krawędź częściej odpowiada układowi przypominającemu notatnik lub kalendarz, w którym stronę odwraca się ku górze.

Nie warto jednak zapamiętywać wyłącznie prostego hasła „długa = książka, krótka = kalendarz” bez uwzględnienia orientacji. Brother pokazuje w sterowniku kilka wariantów dla orientacji pionowej i poziomej, a pozycja lewej, prawej, górnej czy dolnej krawędzi zależy od układu strony. HP również rozróżnia odwracanie wzdłuż długiej i krótkiej krawędzi.

Najpewniejsza metoda przy nowym szablonie to dwustronicowy test: na pierwszej stronie umieść duży napis „STRONA 1 — GÓRA”, na drugiej „STRONA 2 — GÓRA”. Wydrukuj w wybranym trybie i sprawdź kierunek czytania przed puszczeniem całego dokumentu. Taki test eliminuje ryzyko zmarnowania kilkudziesięciu arkuszy wskutek jednego błędnego ustawienia.

Automatyczny tor dwustronny pracuje poprawnie tylko w zakresie nośników przewidzianych przez producenta. Ograniczenia mogą dotyczyć formatu, gramatury, grubości, typu powierzchni i konkretnego podajnika. Dlatego sam fakt, że drukarka przyjmuje dany papier jednostronnie, nie daje pewności, że przeprowadzi go automatycznie przez ścieżkę dwustronną.

Dokumentacja HP dla opisanych procedur ostrzega między innymi przed używaniem w duplexie kopert, papieru fotograficznego lub błyszczącego, folii oraz nośników poza wskazanym zakresem gramatur. Nie należy jednak przenosić tych wartości na wszystkie urządzenia innych marek — są wskazówką, że ograniczenia istnieją i trzeba sprawdzić tabelę dla własnego modelu. Brother w instrukcjach części urządzeń również podaje szczególne zalecenia dotyczące papieru zwykłego, cienkiego, zwiniętego i nośników specjalnych.

W sterowniku ustaw właściwy rodzaj papieru. To ustawienie może wpływać na prędkość prowadzenia arkusza, temperaturę utrwalania w urządzeniach laserowych albo sposób nakładania i suszenia atramentu w wybranych modelach. Nie wybieraj „plain paper” tylko po to, aby wymusić duplex na nośniku, którego producent nie dopuścił do takiej pracy.

Cel jest taki sam niezależnie od technologii: zadrukować obie strony arkusza w prawidłowej kolejności i orientacji. Różnią się jednak procesy tworzenia obrazu oraz ograniczenia poszczególnych modeli. W drukarce laserowej papier przechodzi przez układ utrwalania tonera, natomiast w atramentowej na powierzchnię nanoszony jest ciekły atrament. Konstrukcja toru papieru i strategia pracy dwustronnej są projektowane przez producenta dla konkretnego urządzenia.

W części atramentowych modeli Brother dokumentacja przewiduje specjalne ustawienia duplex, które mogą zmieniać prędkość druku lub ilość atramentu, aby ograniczać rozmazywanie i problemy z wysychaniem. To przykład rozwiązania modelowego, a nie zasada dotycząca każdej drukarki atramentowej. W urządzeniach laserowych z kolei istotne są wymagania nośnika dla ponownego przejścia przez tor transportu i utrwalania.

Brak przełącznika „druk dwustronny” nie musi od razu oznaczać awarii. Najpierw sprawdź specyfikację dokładnego modelu: podobnie nazwane warianty jednej serii mogą różnić się wyposażeniem. W starszych konstrukcjach moduł duplex mógł być opcjonalnym akcesorium, które sterownik musi rozpoznać. W innych urządzeniach funkcja jest wbudowana, ale jej dostępność zależy od wybranego formatu lub typu papieru.

Kolejny krok to sterownik. Ogólny sterownik systemowy może udostępniać mniej funkcji niż pełny pakiet producenta. W ustawieniach urządzenia sprawdź, czy opcja automatycznego duplexu lub zainstalowanego modułu jest aktywna. Jeżeli funkcja działała wcześniej, a zniknęła po zmianie komputera, aktualizacji systemu albo ponownym dodaniu drukarki, porównaj używany sterownik i konfigurację wyposażenia.

Sprawdź też aplikację. Czasem uproszczone okno drukowania ukrywa ustawienia za przyciskiem „więcej opcji” albo przekazuje sterowanie do właściwości drukarki. W razie wątpliwości wydrukuj stronę testową z aplikacji producenta lub systemowego panelu drukarek, aby oddzielić problem programu od konfiguracji urządzenia.

Najprostsza korzyść z duplexu jest matematyczna: dokument liczący n stron może przy pełnym druku dwustronnym zmieścić się na ceil(n/2) arkuszach. Dla 100 stron to 50 arkuszy, jeśli wszystkie strony są przeznaczone do druku w parze. Nie oznacza to jednak, że drukarka wykona tylko połowę pracy obrazowej — nadal musi nanieść 100 stron treści.

Dlatego duplex ogranicza przede wszystkim zużycie arkuszy i objętość dokumentu. Nie należy automatycznie obiecywać 50% oszczędności tonera, tuszu ani czasu. Prędkość druku dwustronnego może być inna niż jednostronnego, ponieważ papier musi zostać ponownie poprowadzony. W porównaniach produktywności warto korzystać z danych producenta lub metod pomiarowych odnoszących się do rzeczywistych trybów pracy, zamiast przeliczać jednostronne ppm na duplex własnym współczynnikiem.

W biurze funkcja jest szczególnie użyteczna dla raportów, instrukcji, korespondencji wewnętrznej i materiałów roboczych. Gdy dokument ma trafić do archiwum, oprawy lub skanowania, warto wcześniej sprawdzić wymagania procesu — nie każda procedura zakłada druk po obu stronach.

Jeżeli organizacja chce ograniczyć zużycie papieru, duplex może być domyślnym ustawieniem dla typowych dokumentów wewnętrznych. Zamiast wymuszać go bez wyjątku, lepiej przygotować jasno opisane profile: jednostronny, dwustronny z długą krawędzią, dwustronny z krótką krawędzią oraz — jeśli jest potrzebny — profil dla broszur.