Ochronniki oczu i twarzy przed zagrożeniami biologicznymi — ISO 16321-4

CDC wskazuje, że czynniki zakaźne mogą docierać do oczu przez rozbryzgi, krople oddechowe albo skażone palce. Dlatego dobór ochrony powinien uwzględniać nie tylko sam moment ekspozycji, lecz także zakładanie, zdejmowanie, przechowywanie i dekontaminację wyposażenia.

Gogle mogą zapewniać bardziej ciągłą ochronę okolicy oczu, szczególnie gdy są niewentylowane albo wentylowane pośrednio i dobrze dopasowane do twarzy. CDC wskazuje, że dobrze dopasowane gogle z wentylacją pośrednią i powłoką ograniczającą parowanie są praktycznym wyborem przy rozbryzgach, aerozolach natryskowych i kroplach docierających z różnych kierunków.

Osłona twarzy może chronić większy obszar twarzy niż same gogle. Dobra osłona powinna obejmować przestrzeń od czoła do okolicy brody i odpowiednio zachodzić na boki, aby ograniczać przedostawanie się rozbryzgu wokół krawędzi. Nie każda osłona zapewnia jednak szczelność w okolicy oczu.

Pełnotwarzowe RPE i kaptury PAPR mogą łączyć ochronę dróg oddechowych z bardzo dobrą osłoną oczu. Jeżeli są potrzebne oba rodzaje ochrony, trzeba ocenić cały zestaw, a nie dokładać przypadkowe elementy, które mogą kolidować ze sobą.

Dopasowanie powinno być oceniane indywidualnie. Różnice w budowie twarzy, szerokości nosa, położeniu uszu, fryzurze, okularach korekcyjnych i innych ŚOI powodują, że jeden rozmiar nie będzie optymalny dla każdego pracownika. W praktyce warto dysponować kilkoma typami lub rozmiarami, jeśli ocena ryzyka wskazuje stałą potrzebę ochrony.

Przed dopuszczeniem do pracy użytkownik powinien wykonać typowe ruchy głowy, pochylenie, obrót oraz czynności charakterystyczne dla stanowiska. Ochronnik nie powinien zsuwać się, uciskać ani ograniczać widzenia tak bardzo, że pracownik zaczyna go unosić albo odsuwać.

Jeżeli gogle parują, trzeba rozwiązać przyczynę zgodnie z instrukcją producenta — przez dobór właściwej konstrukcji, powłoki lub systemu wentylacji — a nie przez tworzenie dodatkowych otworów albo poluzowanie uszczelnienia.

1. Opisz zadanie — źródło materiału biologicznego, pozycję pracownika i możliwy kierunek rozbryzgu.
2. Określ drogę narażenia — bezpośredni rozbryzg, krople, skażone dłonie, powierzchnie albo aerozol.
3. Oceń prawdopodobny zasięg — czy zagrożone są tylko oczy, czy także cała twarz.
4. Sprawdź potrzebę RPE — ochrona oczu nie zastępuje respiratora przy ryzyku inhalacyjnym.
5. Dobierz konstrukcję — gogle, osłonę twarzy albo system zintegrowany odpowiedni do kierunku ekspozycji.
6. Zweryfikuj dokumentację — deklarowany zakres ochrony, instrukcję, oznakowanie, deklarację zgodności i sposób dezynfekcji.
7. Sprawdź dopasowanie — stabilność, pole widzenia, współpracę z korekcją wzroku i innymi ŚOI.
8. Ustal zasady zdejmowania — tak, aby skażony front ochronnika nie dotknął skóry ani odzieży.
9. Ustal czyszczenie lub utylizację — zgodnie z przeznaczeniem jednorazowym albo wielorazowym producenta.
10. Przeszkol użytkownika — pracownik musi wiedzieć, kiedy ochronnik jest wymagany i kiedy należy go wycofać.

ISO 16321-4 obejmuje zarówno ochronniki jednorazowe, jak i wielorazowe. W przypadku sprzętu wielorazowego procedura musi być zgodna z instrukcją producenta. Należy zweryfikować dopuszczone środki, stężenia, czas kontaktu, ewentualne płukanie, suszenie i maksymalną liczbę cykli, jeśli producent ją określa.

CDC zaleca, aby skażone wielorazowe ochronniki trafiały do wyznaczonego pojemnika, a czyszczenie odbywało się w miejscu przeznaczonym do brudnego sprzętu. Osoba wykonująca tę czynność powinna stosować ŚOI odpowiednie do ryzyka kontaktu z potencjalnie zakaźnym materiałem i środkami dezynfekcyjnymi.

Nie wolno zakładać, że każdy alkohol, chlor lub inny preparat jest bezpieczny dla tworzywa wizjera. Nieprawidłowa chemia może powodować matowienie, mikropęknięcia, odbarwienie albo uszkodzenie powłoki przeciw parowaniu, a przez to pogarszać widoczność i trwałość ochronnika.

1. Identyfikacja producenta i modelu — dokumenty muszą dotyczyć dokładnie kupowanego wyrobu.
2. Deklarowany rodzaj zagrożenia — sprawdź, czy producent wprost podaje ochronę biologiczną i jaki scenariusz ekspozycji obejmuje.
3. Odniesienia normatywne — zweryfikuj, do jakiej normy i wydania odnosi się dokumentacja.
4. Kategoria ŚOI — przy szkodliwych czynnikach biologicznych rozporządzenie 2016/425 wskazuje kategorię III.
5. Deklaracja zgodności UE — sprawdź zgodność z wymaganiami rynku UE dla konkretnego modelu.
6. Jednorazowość lub wielorazowość — instrukcja powinna jasno określać dopuszczony sposób użytkowania.
7. Procedura czyszczenia — dla sprzętu wielorazowego musi być zgodna z materiałami i konstrukcją wyrobu.
8. Kompatybilność — sprawdź pracę z respiratorem, maską, okularami korekcyjnymi i innymi ŚOI.

Jeżeli dokumentacja nie pozwala jednoznacznie określić zastosowania, ochronnik nie powinien być przypisywany do ryzyka biologicznego tylko na podstawie wyglądu, nazwy katalogowej albo zdjęcia.